Εκπαίδευση- Βιβλία: το νέο βιβλίο της Περσεφόνης Σέξτου » Πρακτικές Εφαρμογές θεάτρου στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση»


 bks0306704.jpg

Το βιβλίο προσφέρει ολοκληρωμένες πρακτικές εφαρμογές θεάτρου στην εκπαίδευση (θεατρικά σενάρια, δραματοποιήσεις, εκπαιδευτικό δράμα, θεατρικά παιχνίδια, θεατροπαιδαγωγικά προγράμματα και αποσπάσματα από συμμετοχικές παραστάσεις) που έχουν ήδη υλοποιηθεί από τη συγγραφέα με παιδιά και εφήβους σε νηπιαγωγεία, δημοτικά και γυμνάσια σχολεία, μουσεία, θεατρικές ομάδες και με φοιτητές θεατρικών και παιδαγωγικών τμημάτων.

Όλες οι εφαρμογές συνοδεύονται από πλήρη σχέδια «μαθημάτων θεάτρου» που είναι δοκιμασμένα, εφικτά και εύκολα, με οδηγίες, προτάσεις και φύλλα εργασίας. Θα βρείτε θεατρικά σενάρια, τεχνικές, παραδείγματα από θεατρικούς διάλογους παιδιών, θέματα ομαδικών αυτοσχεδιασμών, παιχνίδια κριτικής σκέψης και ασκήσεις γλώσσας και γραφής πολιτισμού. Οι εφαρμογές έχουν ενταχθεί σε εκπαιδευτικά προγράμματα της UNESCO, του Υπουργείου Πολιτισμού, Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων όπως στο Ι.Π.Ο.Δ.Ε. (γραφείο Δια-πολιτισμικής Αγωγής), στα γραφεία Πολιτιστικών, Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Αγωγής Υγείας (περιφέρειες Πρωτοβάθμιας & Δευτεροβάθμιας Εκπ/σης) κ.ά. Εντάσσονται στη διδασκαλία των μαθημάτων Γλώσσας, Αισθητική και Κοινωνική Αγωγή, Ιστορία, Γεωγραφία και Ευέλικτη ζώνη. Αφορούν ανθρώπινα δικαιώματα, θέματα υγείας, περιβάλλοντος, ιστορίας και τέχνης.

Πρόκειται για ένα εύχρηστο εργαλείο που απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, θεατρολόγους, θεατροπαιδαγωγούς, ηθοποιούς, μουσειο-παιδαγωγούς, φοιτητές παιδαγωγικών και θεατρικών τμημάτων και συλλόγους εκπαιδευτικών για το δράμα και το θέατρο στην εκπαίδευση. Περιέχει πλούσιο ένθετο με έγχρωμες φωτογραφίες, βιβλιογραφία ελληνική και ξένη και κάρτες κόμικς σε σκληρό χαρτόνι για θεατρικές ασκήσεις και συζητήσεις στην τάξη.

Από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Περισσότερα για τη συγγραφέα…. 

Η Περσεφόνη Σέξτου κατέχει πτυχίο Παιδαγωγικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Master of Arts στη Σύγχρονη Θεατρική Πρακτική του Lancaster University, και διδακτορικό τίτλο (Ph.D.) στο Δράμα και το Θέατρο στην Εκπαίδευση με έμφαση στην εισαγωγή θεατρο-παιδαγωγικών προγραμμάτων στα ελληνικά σχολεία από το Goldsmiths College, University of London. Ασχολείται συστηματικά με την παιδαγωγική του θεάτρου, το Θέατρο στην Εκπαίδευση και την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στο Δράμα στην Εκπαίδευση από το 1991. Από το 1995 έχει διδάξει ως επιστημονικό διδακτικό προσωπικό (Ν. 407) στα Παιδαγωγικά τμήματα Προσχολικής και Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ως επισκέπτρια εισηγήτρια στη Φιλοσοφική σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) και στο τμήμα θεάτρου του Goldsmiths College, ως επιμορφώτρια Θεατρικής Αγωγής σε προγράμματα Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. του Παιδαγωγικού Δημοτικής Εκπαίδευσης Α.Π.Θ. και του Ινστιτούτου Επιμόρφωσης Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών.

Σήμερα διδάσκει στο τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ και στο Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Έχει συμμετάσχει σε θεατρο-παιδαγωγικά προγράμματα στην Ελλάδα και την Αγγλία όπως στα ‘Logos” (Duke’s Playhouse), ‘Ο μικρός δράκος Αριστείδης’ (Lancaster university & Saint Mary’s College), ‘Godjo’ (Οργανισμός Θεσσαλονίκη Πολιτιστική Πρωτεύουσα 1997 & Γαλλικό Ινστιτούτο), ‘Νεολιθική Εποχή’ (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας & αρχαιολογικό μουσείο Βόλου, ευρωπαϊκό πρόγραμμα Rafael). Είναι συγγραφέας των βιβλίων ‘Δραματοποίηση’ (Καστανιώτης, 2003 β έκδοση) και ‘Θεατρ-παιδαγωγιά προγράμματα στα σχολεία’ (Μεταίχμιο 2005), συμμετέχει σε βιβλία για το θέατρο σκιών και το παιδικό θέατρο, έχει δημοσιεύσει άρθρα και ερευνητικές εργασίες για το Δράμα και το Θέατρο στην Εκπαίδευση (Research in Drama Education, Journal of Education for Teaching, New Theatre Quarterly, The Journal of National Drama, Εκπαίδευση και Θέατρο, Σύγχρονο Νηπιαγωγείο, Σύγχρονη Εκπαίδευση, Διαδρομές), είναι κριτικός άρθρων σε ελληνικά και ξένα περιοδικά, συμμετέχει σε διεθνή συνέδρια και συνδιασκέψεις, είναι μέλος της Ο.Μ.Ε.Ρ. Εργάζεται για τη δημιουργία και εφαρμογή θεατρο-παιδαγωγικών προγραμμάτων στα ελληνικά σχολεία. Από τον Φεβρουάριο 2005 εφαρμόζει το ‘Μυρωδιά από Κακάο”, ένα θεατρο-παιδαγωγικό πρόγραμμα για τη διαφορετικότητα και την κοινωνική αποδοχή στα δημοτικά σχολεία της Θεσσαλονίκης.

Διαδικτυακός τόπος: http://www.theatropedia.gr.

Παιδί και Τηλεόραση , άρθρο


 Ένα από τα ζητήματα που βγήκαν στην επιφάνεια από τον δραματικό πόλεμο του Ιράκ ήταν οι φοβίες και το άγχος που δημιούργησε η παρακολούθηση των τραγικών γεγονότων από τα μικρά παιδιά στην τηλεόραση…

    Μήπως λοιπόν δεν μαθαίνουμε τα παιδιά μας να βλέπουν σωστά τηλεόραση;  Μήπως η δημιουργία των αυριανών «κολλημένων» ενήλικων τηλεθεατών, που καταναλώνουν ανεξέλεγκτα οποιοδήποτε τηλεοπτικό θέαμα, είναι ευθύνη δική μας;  Αλλά η τηλεόραση αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, είναι ο αντίλογος.  Απαγορεύοντας στα παιδιά να κοιτούν τηλεόραση, σίγουρα δεν λύνουμε το πρόβλημα.  Αντίθετα, πρέπει να τα μάθουμε να την παρακολουθούν σωστά, και αυτό δεν είναι δύσκολο, αν εφαρμόσουμε μερικούς βασικούς κανόνες:

·      Μην αφήνετε ανοιχτή την τηλεόραση από το πρωί μέχρι το βράδυ.

·      Τα παιδιά πρέπει να βλέπουν τηλεόραση ορισμένο χρόνο, ανάλογα με την ωριμότητα της ηλικίας τους.

·      Έως 3 ετών είναι καλύτερα να μη βλέπουν καθόλου τηλεόραση. (Προσπαθήστε να τα απασχολήσετε με παιχνίδια, βόλτες, ζωγραφική, τραγουδάκια κ.λπ.)

·      Από 4-7 ετών επιτρέψτε τους να βλέπουν τηλεόραση έως 1/2 – 2 ώρες τηλεόραση την ημέρα (κάτι που καταπατούν συστηματικά παιδιά και γονείς…).  Σ’ αυτή την ηλικία τα παιδιά μπορούν να απασχολούνται με πολλές δραστηριότητες, εκτός της τηλεόρασης.

·      Δεν πρέπει να υπάρχει τηλεόραση στο δωμάτιο των παιδιών, ώστε να μην παρακολουθούν ακατάλληλα προγράμματα.

·      Μην αφήνετε τα παιδιά στην τηλεόραση νωρίς το πρωί και αργά το βράδυ.

·      Τέλος, διαλέξτε μαζί με τα παιδιά τα κατάλληλα προγράμματα και παρακολουθήστε αν τηρούν τη συμφωνία σας.  Μπορείτε με επιμονή και υπομονή να τα μάθετε να είναι ενεργητικοί και όχι παθητικοί τηλεθεατές.

«Πώς να βοηθήσετε το παιδί σας να διαβάζει «της Δρ Λίζα Βάρβογλη,


«ΔΙΑΒΑΣΜΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΗ»

Το έντονο σχολικό πρόγραμμα και ο ρυθμός που επιβάλλει, συχνά στερούν από τα παιδιά τη χαρά που προσφέρει η ανάγνωση ενός παιδικού βιβλίου. Το παιδάκι που τρέχει από το σχολείο στα ιδιαίτερα κι έχει να μελετήσει και να κάνει εργασίες στο σπίτι για την άλλη μέρα ζει ένα κουραστικό σχολικό πρόγραμμα, το οποίο συνήθως εξισώνει την έννοια του βιβλίου με τη μελέτη και τη σκληρή δουλειά.

Το αποτέλεσμα είναι να αποξενώνεται το παιδί από το βιβλίο και να επιδιώκει άλλες δραστηριότητες στον ελεύθερό του χρόνο. Αλλά και οι γονείς, από την πλευρά τους, μερικές φορές κάνουν το σφάλμα να εξισώνουν την ανάγνωση βιβλίων με την απόκτηση μιας συγκεκριμένης πληροφορίας ή ως μορφωτικό εφαλτήριο, με αποτέλεσμα να μην έχουν διδάξει στο παιδί τους τη χαρά της ανάγνωσης και την απόλαυση της εξερεύνησης του κόσμου των λέξεων και των ιδεών.

Το παιδικό βιβλίο αποτελεί παράθυρο στη φαντασία αλλά και τη σκέψη του παιδιού. Ο συνδυασμός της εικονογράφησης με το κείμενο προσφέρει διπλή αισθητική απόλαυση: στα μάτια και στ’ αυτιά. Η δύναμη που έχουν οι εικόνες και οι λέξεις επιτρέπουν στο παιδί να ταξιδέψει στο χώρο της φαντασίας, να ονειρευτεί, να σκεφτεί μεγάλα ζητήματα τα οποία μια παιδική ιστορία μπορεί να προσεγγίσει με απλό τρόπο, συγκαλυμμένα στη ροή του παραμυθιού και ίσως να βρει λύσεις σε θέματα που το απασχολούν.

Το παιδί μαθαίνει τη δύναμη των λέξεων και της έκφρασης ως επικοινωνία με τον εαυτό και τους άλλους. Το παιδικό βιβλίο του επιτρέπει να βάλει τον εαυτό του στη θέση του ήρωα, να ταυτιστεί μαζί του ή να τον απορρίψει, να πλάσει με το νου του εικόνες και σκηνές, να φανταστεί πιθανά σενάρια, να εξερευνήσει διάφορες εκδοχές του ίδιου θέματος, και να περάσει όμορφα μέσα στις σελίδες ενός βιβλίου.

Το παιδικό βιβλίο έχει τη δύναμη να μεταδώσει πολιτισμικές αξίες, να διαμορφώσει ήθος, χαρακτήρα και συνείδηση. Και για να τα πετύχει όλα αυτά δε χρειάζεται να είναι ένα συγκεκριμένο είδος βιβλίου ή μιας συγκεκριμένης πολιτικής ή θρησκευτικής τοποθέτησης: οι ίδιες οι ανθρώπινες αξίες ξεπροβάλλουν μέσα από τις σελίδες των περισσότερων παιδικών βιβλίων, συνήθως με αλληγορικό και όχι άμεσα διδακτικό τρόπο.

Ωστόσο, το παιδί, που είναι στο στάδιο της διαμόρφωσης του κοινωνικο-ψυχικού του κόσμου, αναζητάει τα μηνύματα εκείνα που θα του δείξουν το δρόμο και θα του δώσουν κάποιες γενικές κατευθυντήριες γραμμές, κι έτσι ρουφάει άπληστα αυτά που έχει να του δώσει το βιβλίο.

Μέσα από πολλαπλές ψυχικές διεργασίες βγάζει τα συμπεράσματά του, αναπτύσσει την κρίση του, έρχεται αντιμέτωπο με τους φόβους, τις επιθυμίες και τις συγκρούσεις του και, τελικά, ισορροπεί μέσα από την «περιπέτεια» της ανάγνωσης.

Η ανάγνωση παιδικών βιβλίων, ήδη από τη βρεφική ηλικία, δίνει στο παιδί μια ακόμα ευκαιρία ν’ αναπτύξει καλύτερα τις γλωσσικές του ικανότητες και να χτίσει γερά θεμέλια πάνω στα οποία στη συνέχεια θα στηριχθούν οι ικανότητές του για ανάγνωση και, γενικότερα, για μάθηση.

‘Oμως, ίσως μια από τις σημαντικότερες λειτουργίες της ανάγνωσης παιδικών βιβλίων είναι το γεγονός ότι φέρνει το παιδί και το γονιό πιο κοντά.
‘Oσο ο γονιός διαβάζει στο παιδί, δημιουργείται μια ζεστή και όμορφη σχέση, όπου τόσο η μητέρα ή ο πατέρας όσο και το παιδί απολαμβάνει τη συντροφιά του άλλου και δένεται ακόμα περισσότερο μαζί του. Η ανάγνωση βιβλίων επιτρέπει στο γονιό και το παιδί να θίξουν δύσκολα θέματα και ανοίγει διαύλους επικοινωνίας για μια ζωή.

Για να μάθει το παιδί να διαβάζει χρειάζεται ν’ αναπτύξει πλειάδα ικανοτήτων, όπως, να μάθει να:

· Χρησιμοποιεί τη γλώσσα στη συζήτηση

· Ακούει και να απαντά σε ιστορίες που του διαβάζουν

· Αναγνωρίζει και να ονομάζει τα γράμματα της αλφαβήτου

· Προσέχει τους ήχους της ομιλουμένης.

· Συνδέει τους ήχους της γλώσσας με τα γράμματα για να βρει τον «κώδικα» της ανάγνωσης

· Διαβάζει συχνά, ώστε να αναγνωρίζει τις λέξεις εύκολα κι αυτόματα

· Μάθει και ν’ αρχίσει να χρησιμοποιεί νέες λέξεις

· Κατανοεί αυτό το οποίο διαβάζει


Πώς να βοηθήσετε το παιδί σας

· Δώστε στο παιδί σας ερεθίσματα, προσφέροντάς του βιβλία και άλλο έντυπο υλικό

· Διαβάστε στο παιδί σας, ήδη από πολύ μικρή ηλικία, ποιηματάκια, στιχάκια και απλά βιβλία με εικόνες

· Για παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας, δώστε τους να διαβάσουν βιβλία στο επίπεδο των αναγνωστικών τους ικανοτήτων και, παράλληλα, διαβάστε τους βιβλία πιο «δύσκολα» και για λίγο μεγαλύτερες ηλικίες, ώστε να δώσετε στο παιδί παραπάνω ερεθίσματα, τόσο για γλωσσική ανάπτυξη όσο και για ανάπτυξη της σκέψης και της κριτικής ικανότητάς τους

· Βοηθήστε το παιδί να μάθει και να χρησιμοποιεί νέες λέξεις

· Βοηθήστε το παιδί σας να σκεφτεί σχετικά με το διάβασμα και το περιεχόμενο της ανάγνωσης

· Διαβάστε και ξαναδιαβάστε στο παιδί τα ίδια βιβλία

· Κάντε την ανάγνωση καθημερινή πρακτική

· Δώστε το καλό παράδειγμα διαβάζοντας βιβλία, εφημερίδες και περιοδικά.

Τρόποι ανάγνωσης

· Ο γονιός διαβάζει στο παιδί

· Το μικρό παιδί (που δεν έχει μάθει ακόμα ανάγνωση) παριστάνει ότι διαβάζει, κρατώντας το βιβλίο και λέγοντας ό,τι θυμάται από την ανάγνωση που του έκανε ο γονιός ή αυτοσχεδιάζοντας καθώς βλέπει τις εικόνες

· Το παιδί διαβάζει φωναχτά

· Το παιδί διαβάζει από μέσα του

· Το παιδί διαβάζει σε άλλα παιδιά (πχ μικρότερο αδερφάκι)

· «Συνεταιρικό» διάβασμα, όπου (πχ στην τάξη) ένα παιδί διαβάζει μία παράγραφο, άλλο παιδί διαβάζει την επόμενη, κοκ.

Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

Πώς να αναγνωρίζετε τα συναισθήματα των παιδιών » πίσω απ’τις λέξεις»


Χαρακτηριστικά προσώπου
Αν κάποιος βρεθεί σε αμηχανία, η θυμώσει ή συγχυστεί το πρόσωπο του κοκκινίζει.
Αν φοβηθεί ή τρομάξει, το
πρόσωπο του χλομιάζει.
Αν στενοχωρηθεί πολύ, ξεσπά σε λυγμούς.

Φρύδια
Τα πολύ υψωμένα φρύδια φανερώνουν δυσπιστία.
Τα μισοϋψωμένα έκπληξη.
Τα μισοχαμηλωμένα έκπληξη.
Και τα πολύJ χαμηλωμένα θυμό.

Βλέμμα
Παρατεταμμένο κοίταγμα με τα μάτια μπορεί να σημαίνει επιβολή ή απειλή.
Χαμήλωμα των ματιών ερμηνεύεται ως ενοχή και
υποταγή.

Στόμα
Το άνοιγμα του στόματος φανερώνει έκπληξη.
Το
σφίξιμο των χειλιών επιμονή ή συγκρατημένη οργή.

Κοίταγμα
Ανάμεσα σε δύο άτομα που κοιτάζονται, το πιο υποτακτικό αποστρέφει γρηγορότερα το βλέμμα του.

Βλέμμα 2
Το άγχος και η μειωμένη αυτοπεποίθηση και η αβεβαιότητα φανερώνονται με χαμήλωμα των ματιών και στροφή του βλέμματος σε άλλη κατεύθυνση. Συνήθως τα «θετικά μυαλά» στρέφουν το βλέμμα τους δεξιά ενώ τα «θεωρητικά μυαλά» προς τα αριστερά, πράγμα όμως το οποίο δεν έχει αποδειχθεί ερευνητικά.

Φωνή – Ομιλία
Η έντονη φωνή φανερώνει συχνά θυμό, έκπληξη ή φόβο.
Η χαμηλότερη ομιλία χαρακτηρίζει τις περισσότερες φορές άτομα δειλά και με μειωμένη αυτοπεποίθηση.

Κινήσεις σώματος
Το χαμήλωμα του κεφαλιού φανερώνει αβεβαιότητα.
Το χασμουρητό πλήξη την κούραση.
Το κούνημα του κεφαλιού προς τα κάτω έγκριση.
Το κούνημα του κεφαλιού προς τα πάνω έγκριση.
Το πιάσιμο του σαγονιού σκέψη.
Το σκούπισμα του μετώπου κούραση.
Το χειροκρότημα επιδοκιμασία.
Το χτύπημα των δακτύλων, μια φορά, έμπνευση.
Το χτύπημα των δακτύλων, όταν είναι συνεχές, φανερώνει αναζήτηση λύσης.
Το παίξιμο με το μολύβι, την κιμωλία ή τον συνδετήρα νευρικότητα.

ΠΩΣ ΜΑΣ ΒΛΕΠΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Σε μια έρευνα που έγινε σε σχολείο της Αμερικής ρωτήθηκαν τα παιδιά πώς βλέπουν τους γονείς τους. Να μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές απαντήσεις:

* Οι μεγάλοι δίνουν υποσχέσεις και έπειτα τις ξεχνούν ή λένε πως δεν επρόκειτο για πραγματική υπόσχεση, αλλά μόνο για ένα ίσως.

* Οι μεγάλοι δεν αφήνουν τα παιδιά τους να ντύνονται όπως θέλουν, ενώ οι ίδιοι ντύνονται όπως τους αρέσει, ακόμα κι αν αυτό που αποφασίζουν να φορέσουν δεν ταιριάζει στην περίπτωση ή είναι βέβαιο ότι μ’ αυτό θ’ αρπάξουν καμιά πούντα.

* Οι μεγάλοι δεν κάθονται ν’ ακούσουν τι τους λένε τα παιδιά. Και παρ’ όλα αυτά έχουν έτοιμη την απάντηση.

* Οι μεγάλοι κάνουν λάθη μα ποτέ δεν τα παραδέχονται, ή το λάθος τους δεν είναι λάθος ή κάποιος άλλος φταίει για το λάθος που έκαναν.

* Οι μεγάλοι διακόπτουν συνεχώς τα παιδιά όταν αυτά διηγούνται κάτι. Αν όμως ένα παιδί διακόψει ένα μεγάλο αρχίζουν αμέσως οι παρατηρήσεις.

* Οι μεγάλοι δε μπορούν να καταλάβουν ότι ένα παιδί μπορεί να επιθυμεί ένα πράγμα για το χρώμα του, το σχήμα του, ή το μέγεθος του. Ακόμα και όταν το έχει αγοράσει με δικά του χρήματα. Αν δεν τους αρέσει, λένε: Δεν μπορώ να καταλάβω τι το ωραίο βρίσκεις σ’ αυτή την αηδία.
* Οι μεγάλοι κάνουν πάντοτε κουτσομπολιό. Αν όμως τα παιδιά κάνουν το ίδιο και πουν τα ίδια πράγματα για τα ίδια πρόσωπα, τότε τους λένε ότι είναι αναιδέστατα κι ότι τους λείπει ο σεβασμός.

Σπινάρη Κατερίνα, νηπιαγωγός

Βιβλίο «Τα παιδιά ρωτούν , οι Νομπελίστες απαντούν», Εκδόσεις Λιβάνη


nobelists_answer.jpg

Αν δε ρωτάς, δε μαθαίνεις! Γιατί η κρέμα είναι μαλακή; Γιατί υπάρχουν αγόρια και κορίτσια; Πόσο ακόμα θα γυρίζει η Γη; Ερωτήσεις τόσο απλές, ώστε θα μπορούσε να τις κάνει κάθε παιδί. Κι όμως, λίγοι είναι σε θέση να τις απαντήσουν.

Νομπελίστες όλων των κατηγοριών εξηγούν, με τρόπο κατανοητό και εκπληκτικά απλό, πολύπλοκα προβλήματα της εποχής μας και απαντούν σε περισσότερες από είκοσι βασικές ερωτήσεις, τις οποίες θα έπρεπε να περιμένουν όχι μόνο οι γονείς των εξαιρετικά περίεργων παιδιών.Το βιβλίο αυτό, γραμμένο από επιστήμονες, πολιτικούς και καλλιτέχνες, απευθύνεται σε μικρούς και μεγάλους, αποδεικνύοντας πόσο σημαντική είναι μια καλή γενική παιδεία ακόμα και σε αυτή την εποχή της εξειδίκευσης.

Πρώτη μέρα στο νηπιαγωγείο: Οδηγίες για γονείς


ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ

Πώς μπορώ να βοηθήσω; (για τους γονείς)

v Διαβάζουμε βιβλία μαζί του με πολλές εικόνες. Φαντάζεται τη συνέχεια των παραμυθιών και τη διηγείται με δικά του λόγια.

v Διορθώνω –επαναλαμβάνω σωστά που προφέρει λανθασμένα χωρίς να τονίζω το λάθος.

v Κάθομαι μαζί του συγκεκριμένο χρόνο για μια δραστηριότητα που του αρέσει (π.χ. ζωγραφιά) και του ζητώ να συνεχίσει μόνο του για περίπου το ίδιο διάστημα.

v Απομακρύνω τα πολλά παιχνίδια και ερεθίσματα διευκολύνοντας το παιδί να συγκεντρωθεί.

v Παίζουμε το παιχνίδι «αυτοκίνητο με φλας», δίνουμε εντολές για κίνηση, μπρος –πίσω, μέσα- έξω (από το γκαράζ),και ανάβουμε φλας για δεξιά ή αριστερά.

v Ζωγραφίζει με υπόδειξη σε πλαίσιο.

v Ενθαρρύνω το παιδί να προχωρά από τα ευκολότερα στα δυσκολότερα.

v Παίζουμε το παιχνίδι «είναι όμοια αλλά κάπου διαφέρουν».

v Παίζουμε το παιχνίδι «από το μικρό στο μεγαλύτερο» και «από το ψηλό στο ψηλότερο».

v Διοργανώνω πάρτυ.

v Του δίνω το ρόλο του μεγάλου.

v Διηγούμαι μικρές ιστορίες με ολοκληρωμένες προτάσεις.Το παιδί ζωγραφίζει και επαλαναμβάνει περίληψη ή τμημα της ιστορίας με σύνθετη πρόταση.

v Περιμένω να τελειώσει αυτό που θέλει να πει, αποφεύγοντας να του δείξω το άγχος ή τη δυσφορία μου «έχεις όλο το χρόνο να μου πεις αυτό που θέλεις».

v Αυξάνουμε σταδιακά το χρόνο συνεργασίας μαζί του(ζωγραφιά, άσκηση), επιβραβεύοντας το.

v Κάνουμε συμφωνίες που τηρούμε «θε περιμένεις 5 λεπτά να τελειώσω και μετά θα είμαι στη διάθεσή σου.»

v Χρησιμοποιούμε εικόνες με διαδοχή δραστηριοτήτων πρωί-μεσημέρι- βράδυ, μέρες –εποχές.

v Κόβει με ψαλίδι ευθεία, τετράγωνο, κύκλο.

v Δε σβήνω, διορθώνω αλλά προσπαθούμε σε μια άλλη λευκή σελίδα.

v Παίζουμε ντόμινο.

v Παίζουμε το παιχνίδι «μάζεψε τα περισσότερα», «βρες το ποτήρι με το λιγότερο χυμό».

v Πηγαίνουμε σε παιδικές χαρές.

v Δεν το μαλώνουμε σε «μικροατυχήματα».

[Πηγή: Ενημερωτικό φυλλάδιο του Κέντρου λόγου, γραφής και συμπεριφοράς «Παιδικό εργαστήρι». Δημοσιεύτηκε στto site http://www.thranio.gr]

Δημιουργική Απασχόληση παιδιών:Χρήσιμα Βιβλία- Εκπαιδευτικό Υλικό


978-960-03-4431-8.jpgΔραματοποίηση – Το βιβλίο του παιδαγωγού-εμψυχωτή
Μέθοδοι – Εφαρμογές – Ιδέες

Περσεφόνη Σέξτου

9601612688.jpg Τριανταφυλλοπούλου, Κατερίνα
Κατηγορία: Εκπαίδευση Θέατρο
Εκδότης: ΠΑΤΑΚΗΣ
Ημερ/νία έκδοσης: 2004
Εικονογράφος: Γούσης, Σπύρος
Επιμελητής: Γκούμας, Νίκος
   
   
   

960-03-3603-2.jpg

Πώς να διηγούμαστε ένα παραμύθι …και να επινοούμε άλλα εκατό Πάολα Σανταγκοστίνο, Καστανιώτης

393.jpg

    Από την τηλεόραση στο βιβλίο ,

Δημιουργική Απασχόληση παιδιών -1οΜέρος


Από την πρώτη μέρα που ανέλαβα καθήκοντα στην παιδαγωγική δομή «Δημιουργικής απασχόλησης παιδιών» για παιδιά Σχολικής ηλικίας κάποιου Δήμου,διαπίστωσα το πρόβλημα που υπάρχει με την υλοποίηση του όρου «δημιουργική απασχόληση» στην πράξη. Για να γίνω πιο συγκεκριμένη, διαπίστωσα ότι ο όρος αυτός χρησιμοποιείται καταχρηστικά και λαμβάνει διαφορετική ερμηνεία ανάλογα με το άτομο και την περίσταση που χρησιμοποιείται. «Δημιουργική απασχόληση « ονόμασε πρόσφατα μια εφημερίδα το ένθετο με σπαζοκεφαλιές και παιχνίδια για παιδιά. Από την άλλη,για τους περισσότερους ανθρώπους, αλλά και, δυστυχώς, για κάποιους παιδαγωγούς , δημιουργική απασχόληση σημαίνει να περνούν τα παιδιά 4 ώρες ζωγραφίζοντας έτοιμα σκίτσα και παίζοντας παζλ, άντε και κάνοντας καμιά χειροτεχνία.Όχι ότι αυτό δεν είναι Δημιουργική Απασχόληση. Αλλά είναι ,μόνον, αυτό;

Η προβληματική για το αν η δημιουργική απασχόληση περιορίζεται στα στενά όρια ενός παζλ και μιας ζωγραφιάς, προέκυψε ήδη από την πρώτη μέρα της εργασίας μου, οπότε και παρακολούθησα το «πρόγραμμα της ημέρας» για να μπω στο κλίμα. Παρατηρώντας τα ίδια τα παιδιά και και τις αντιδράσεις τους σε αυτό το χρονικό διάστημα των τεσσάρων ωρών, ήταν εμφανέστατο, τουλάχιστον στα δικά μου μάτια, ότι , μετά το πέρας της πρώτης ώρας , η πλειονότητα των παιδιών ανέπτυσσε νευρικότητα και αντιδραστικότητα. Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες της Δομής δεν ήταν άριστοι, αλλά ούτε και άθλιοι. Τα ερεθίσματα που λάμβαναν από την παιδαγωγό ήταν θετικά και ενθαρρυντικά , και σίγουρα κάθε άλλο παρά μπορούσαν να προκαλέσουν τις νευρικές αντιδράσεις των παιδιών και τη δυσφορία τους.

Κάτι έλειπε…Οι αντιδράσεις των παιδιών δεν ήταν τίποτε άλλο από μια έκκληση,μια ένδειξη αντίδρασης, ένα «σήμα» ότι είχαν ανάγκη να εκφραστούν και να δημιουργήσουν, και ότι η Δομή αποδεικνυόταν «λίγη» και πεπερασμένη στη μορφή που είχε . Τα παιδιά είχαν ήδη κατακτήσει τα παζλ και τις ζωγραφιές και ήθελαν να θέσουν τον επόμενο στόχο, να κατακτήσουν καινούρια, πιο σύνθετα και δημιουργικά πεδία, να θέσουν σε εγρήγορση τις αισθήσει και τη λογική τους,να εκφράσουν το σύνθετο και άπειρο συναισθηματικό τους κόσμο. Στόχος , όμως, δεν υπήρχε στο ημερήσιο πρόγραμμα αγωγής.Μάλλον,δεν υπήρχε καν ημερήσιο πρόγραμμα αγωγής. Δεν υπήρχαν παιδαγωγικά οργανωμένες δραστηριότητες με συγκεκριμένους γνωστικούς και κοινωνικοσυναισθηματικούς στόχους, δεν υπήρχε κατάρτιση πάνω στην Δημιουργική απασχόληση,δεν υπήρχε φαντασία. Και αυτό , αποφάσισα να το αλλάξω…

Αρχικά. διάβασα τα Αναλυτικά προγράμματα και τα ΔΕΠΠΣ του Δημοτικού και του Νηπιαγωγείου. Ο λόγος που το έκανα αυτό ήταν για να κατατάξω τις γνώσεις, για να το πω απλοϊκά, και τις δεξιότητες που αφορούσαν στη γλώσσα και γενικά στα γνωστικά αντικείμενα, που αντιστοιχούσαν σε την κάθε ηλικία.Ξεσκόνισα τις γνώσεις μου πάνω στην εξελικτική ψυχολογία και άρχισα μια προσωπική εκστρατεία αναζήτησης ιδεών,θεωρητικών γνώσεων και εκπαιδευτικού υλικού. Στα πρώτα στάδια της «διδασκαλίας μου» τα πιο απλά αντικείμενα μου ήταν χρήσιμα: μια θήκη για ψωμί για να τακτοποιήσουμε τους μαρκαδόρους μας, ένας συγκεκριμένος τοίχος που θα γινόταν ο » καμβάς» μας και όχι διάσπαρτες σκισμένες ζωγραφιές που προκαλούσαν αισθήματα απογοήτευσης και σύγχυσης στα παιδιά και ούτω καθεξής.

Σε γενικές γραμμές, το πρώτη βήμα είχε να κάνει με τη οριοθέτησηβκαι την κατανομή του χρόνου και του χώρου, πράγμα πολύ σημαντικό για να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον που θα βοηθούσε τα παιδιά να ορίσουν τον προσωπικό τους χώρο και να θέσουν προσωπικούς στόχους, και , από την άλλη, ένα έξυπνο τρικ για να κρατά τα παιδιά σε ένα αίσθημα ενθουσιώδους αναμονής για την επόμενη δραστηριότητα. Έτσι, σκέφτηκα να κάνουμε 3 διαλείμματα ανάμεσα στις ώρες δραστηριοτήτων, διαλείμματα υποτυπώδη ,αν σκεφτεί κανείς ότι βρισκόμασταν στο χώρο ενός παιδικού σταθμού. Τα διαλείμματα αυτά δεν δημιουργήθηκαν για να «ξεσκάσουν» τα παιδιά , όπως στο σχολείο, αλλά για να δημιουργηθεί μια εναλλαγή παραστάσεων ,ένα πρόγραμμα το οποίο θα προκαλούσε στα παιδιά ένα άισθημα τάξης, σειράς και ασφάλειας. Και το πείραμα πέτυχε….

Με τη θέσπιση των διαλειμμάτων, αυτομάτως δημιουργήθηκαν 3 ξεχωριστά τμήματα δραστηριοτήτων.Η ιδέα να οργανώσουμε τα τμήματα ανάλογα με τις δραστηριότητες , παραδείγματος χάριν «μία ώρα μουσική, μία ώρα ζωγραφική, μία ώρα θεατρικό παιχνίδι» μου φαινόταν βαρετή και καθόλου χρήσιμη. Μέσα ,όμως, στις δραστηριότητες που ήδη πραγματοποιούσα , διαπίστωσα ότι εφάρμοζα στην πράξη μια έννοια που θεωρούσα ότι μου ήταν μέχρι τότε άγνωστη :τη διαθεματικότητα. Στις δραστηριότητες που οργάνωνα καθημερινά , προσέγγιζα ένα θέμα μέσω ποικίλων δραστηριοτήτων που καλλιεργούσαν διαφορετικές δεξιότητες των παιδιών. Για παράδειγμα, οι δραστηριότητες μας ξεκινούσαν από ένα παιδικό βιβλίο, συνεχίζονταν με τη δραματοποίησή του, αφού πρώτα βέβαια τα παιδιά είχαν ήδη μυηθεί στο θεατρικό παιχνίδι. Αλλά για την δραματοποίησή του τα παιδιά σκέφτονταν ότι χρειάζονταν ένα σκηνικό, οπότε η χειροτεχνία αποκτούσε θέμα και συγκεκριμένο σκοπό και οι δημιουργίες των παιδιών αναδεικνύονταν σε χρηστικά καλλιτεχνικά αντικείμενα που θα τα εξυπηρετούσαν στη δραματοποίησή τους. Και όλα αυτά με έμμεση καθοδήγηση από εμένα, αλλά πάνω από όλα με την ενθουσιώδη πρωτοβουλία των παιδιών.

Τότε ήταν λοιπόν , που μου γεννήθηκε η ιδέα δημιουργίας «εργαστηρίων» . Το «Εργαστήρι Καλλιέργειας Λόγου και Παιδικής Λογοτεχνίας» , το ξεκινήσαμε με τα παιδιά αρχικά απλά διαβάζοντας παιδικά βιβλία.Μέσα από την καθημερινή εμπειρία , δοκιμάζοντας και απορρίπτοντας ιδέες «σχεδίου μαθήματος», διαπιστώνοντας μέσω των παιδιών τι πρέπει να προσθέσω και τι πρέπει να αναπροσαρμόσω, δοκιμάζοντας και απορριπτοντας , φτάσαμε σε μικρό χρονικό διάστημα να πραγματοποιούμε δραστηριότητες Δημιουργικής Γραφής και να συγγράφονται αποκλειστικά από τα παιδιά Παραμύθια , να εικονογραφούνται εξώφυλλα από παιδικά χέρια και μόνον και, στο τέλος, να έχουμε μια παραγωγή δεκάδων παραμυθιών , από τους «μικρούς» συγγραφείς μας , προϊόντα ομαδικής συνεργασίας.


Το σημαντικότερο , όμως , απ’ όλα ήταν ότι αυτές τις δραστηριότητες έκαναν όλα τα παιδιά να αισθάνονται χρήσιμα και σημαντικά , ανεξαρτήτως ευφυϊας , ιδιοσυγκρασίας, οικονομικής επιφάνειας και βαθμού κοινωνικοποίησης.Το να θεωρήσει ένα παιδί τον εαυτό του άξιο και σημαντικό ,και από την άλλη, να ανακαλύψει κι έπειτα να καλλιεργήσει τις ατομικές του ικανότητες και ιδιαιτερότητες είναι το ζητούμενο της ουσιαστικής εκπαίδευσης…(η συνέχεια στο δεύτερο μέρος)