ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ-ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

Παρέμβαση των διορθωτών

Εξετάζοντας με καινούργιο μάτι το κείμενο που πρόκειται να δημοσιευθεί, ο διορθωτής επιφορτίζεται με τα καθήκοντα του γλωσσικού ελέγχου (τήρηση των γλωσσικών και των συμβατικών κανόνων) και του τεχνικού ελέγχου (τήρηση των τυπογραφικών κανόνων). Οφείλει να επισημαίνει οποιοδήποτε λάθος, ανακόλουθο, ανακρίβεια κ.λπ., ώστε να γίνεται απολύτως κατανοητό το μήνυμα. Ωστόσο, ο διορθωτής δεν είναι αναθεωρητής: πρέπει να παραμένει τελείως ουδέτερος ως προς τις επιδιώξεις του συντάκτη, που είναι και ο μόνος υπεύθυνος για το περιεχόμενο του κειμένου.

Επιμέλεια χειρογράφων

Σκοπός της προκαταρκτικής ανάγνωσης (επιμέλειας) του χειρογράφου είναι πρώτον να διευκολυνθεί η εργασία της στοιχειοθεσίας και να εξοικονομηθούν επιπλέον μελλοντικά έξοδα και εν συνεχεία να ελεγχθεί η συνοχή του κειμένου και η συμφωνία του με τους κανόνες της γραμματικής και της τυπογραφίας.

Κάθε αμφιβολία σχετικά με το κείμενο διερευνάται και διευκρινίζεται. Για τέτοιου είδους θέματα ερωτάται η υπηρεσία-συντάκτης.

Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, η προσοχή επικεντρώνεται ιδιαίτερα στην ομοιογένεια όλων των στοιχείων του χειρογράφου.

Η αρίθμηση των σελίδων του χειρογράφου που πραγματοποιείται κατ’ αρχήν από την υπηρεσία-συντάκτη ελέγχεται και, ενδεχομένως, συμπληρώνεται (βλέπε επίσης παρακάτω, σημείο 4.2.1, «Γενικά»).

Επισημαίνεται αμέσως κάθε στοιχείο που λείπει από το χειρόγραφο. Ελέγχεται η αντιστοιχία παραπομπών και υποσημειώσεων του κειμένου.

Η αντιπαραβολή μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων ενός χειρογράφου αποτελεί αρμοδιότητα και ευθύνη της υπηρεσίας-συντάκτη. Η Υπηρεσία Εκδόσεων μπορεί, κατά περίπτωση, και εφόσον η υπηρεσία-συντάκτης ορίσει ικανοποιητικές προθεσμίες και θέσει στη διάθεση της Υπηρεσίας Εκδόσεων τα απαραίτητα οικονομικά μέσα, να αναλάβει την αντιπαραβολή μεταξύ των υπό έκδοση διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων.

Ένα ελλιπές χειρόγραφο μπορεί να επιστραφεί στο συντάκτη του

Τυπογραφικά δοκίμια και διορθώσεις του συντάκτη

Ο τυπογράφος θεωρεί ως διόρθωση του συντάκτη ―που συνεπάγεται πρόσθετη χρέωση― κάθε διόρθωση στο τυπογραφικό δοκίμιο που απομακρύνεται από το αρχικό χειρόγραφο. Συνεπώς θεωρούνται ως χρεώσιμες διορθώσεις του συντάκτη οι βελτιώσεις, οι επανορθώσεις, οι εναρμονίσεις, οι ενημερώσεις, καθώς και οι διευκρινίσεις που οφείλονται σε ένα συγκεχυμένο ή ανεπαρκώς προετοιμασμένο χειρόγραφο.

Κάθε προσθήκη ή διαγραφή, είτε πρόκειται για ένα κόμμα είτε για ολόκληρες παραγράφους, αποτελεί διόρθωση του συντάκτη που πρέπει να αποφεύγεται, στο μέτρο του δυνατού, λόγω των καθυστερήσεων και των δαπανών που συνεπάγεται. Οι δαπάνες, κυρίως στη φάση της φωτοσύνθεσης, μπορεί να είναι σημαντικές και, φαινομενικά, δυσανάλογες με την αρχική διόρθωση. Η παραμικρή τροποποίηση μπορεί πράγματι να οδηγήσει στην εκ νέου στοιχειοθεσία ολόκληρων παραγράφων, ακόμη και σε νέα σελιδοποίηση πολλών φύλλων ή και ολόκληρου του έργου, με πιθανή επίπτωση στη σελιδαρίθμηση, στα περιεχόμενα και τις παραπομπές στο κείμενο ή στο ευρετήριο (ας σημειωθεί ότι, στην περίπτωση απαραίτητων διορθώσεων τέτοιου είδους, η υπηρεσία-συντάκτης έχει την ευθύνη να προβεί στις συνακόλουθες αλλαγές).

Σύμφωνα με τις ενδείξεις που αφορούν την παρουσίαση των χειρογράφων, (βλέπε σημείο 4.2 παρακάτω) και αναθεωρώντας τα προσεκτικά, οι συντάκτες μπορούν να μειώσουν το κόστος της στοιχειοθεσίας. Εάν οφείλεται σε ενδελεχή αναθεώρηση του κειμένου, η καθυστέρηση μερικών ημερών στην αποστολή του χειρογράφου θα αντισταθμίζεται συχνά στα μεταγενέστερα στάδια της διόρθωσης, ενώ, εξάλλου, το τελικό κόστος θα είναι μικρότερο.

Επίσης, οι διορθώσεις του συντάκτη στο τυπογραφικό δοκίμιο πρέπει να περιορίζονται στα βασικά. Στη φάση αυτή δεν πρέπει να τροποποιηθούν συντάξεις φράσεων ή να γίνει ενημέρωση σε αριθμητικά δεδομένα που έγιναν γνωστά την τελευταία στιγμή και είναι πιο πρόσφατα από την περίοδο αναφοράς του κειμένου, ή να προστεθούν σημεία στίξης στοχεύοντας σε μια απατηλή τελειότητα. Η στοιχειοθεσία απαιτεί τουλάχιστον δύο τυπογραφικά δοκίμια, εκ των οποίων το δεύτερο επιτρέπει τον έλεγχο των διορθώσεων που έγιναν στο πρώτο. Δεν γίνεται δεκτή καμία διόρθωση του συντάκτη κατά τη φάση του δεύτερου δοκιμίου.

Τέλος, πρέπει να σημειώσουμε ότι η Υπηρεσία Εκδόσεων (μονάδα «Εκδόσεις») δεν μπορεί να δεχθεί την εκτέλεση διορθώσεων του συντάκτη χωρίς την επίσημη συμφωνία των υπηρεσιών-εντολέων.

Όσον αφορά τις περιοδικές ή επείγουσες εκδόσεις, καλό θα ήταν, ανάλογα με τις προθεσμίες, να τηρείται μια ημερομηνία λήξεως της σύνταξης από τις υπηρεσίες-συντάκτες.

Η απαίτηση αυτή επιτρέπει όχι μόνο την τήρηση των προθεσμιών αλλά και την αποφυγή διορθώσεων της τελευταίας στιγμής από το συντάκτη και συνεπώς την αποφυγή πρόσθετων δαπανών.

Τέλος, η υπηρεσία-συντάκτης θα αναλάβει να πραγματοποιήσει αυτές τις διορθώσεις του συντάκτη, με σαφήνεια, ευκρίνεια και κατά τρόπο ώστε ο διορθωτής να μην είναι υποχρεωμένος να αναθεωρήσει το έργο στίχο προς στίχο (διορθώσεις με κόκκινο, ευκρινείς, ενδεχομένως σε κύκλο ή σημειωμένες στο περιθώριο).

Διόρθωση- Επιμέλεια : Ηλεκτρονικά χειρόγραφα

Η πραγματοποίηση μαγνητικής εγγραφής των κειμένων από το πρώτο ήδη στάδιο της επεξεργασίας τους αποτελεί σημαντική συμβολή των μηχανών επεξεργασίας κειμένων στην παραγωγή εγγράφων.Πράγματι, γίνεται έτσι δυνατή η χρησιμοποίηση αυτής της εγγραφής για να αποφευχθούν οι δαπάνες και οι δυσκολίες μιας νέας δακτυλογράφησης στα μηχανήματα του τυπογραφείου.Εντούτοις, η ποικιλία του εξοπλισμού και του λογισμικού προσθέτουν σοβαρά προβλήματα πρακτικής φύσης σ’ αυτή τη θεωρητικά ελκυστική προσέγγιση. Συνεπώς, κάθε εφαρμογή πρέπει, με τα σημερινά τεχνικά δεδομένα, να αποτελεί αντικείμενο ειδικής μελέτης.

Τα θεσμικά όργανα και η Υπηρεσία Εκδόσεων εργάζονται εδώ και πολλά χρόνια για την εκπόνηση γενικών λύσεων που θα μπορούσαν να περιγραφούν σχηματικά ως υποδείγματα στιλ (μοντέλα) ενσωματωμένα στην επεξεργασία κειμένου κατά τρόπο λίγο έως πολύ αθέατο για το χρήστη, στην προοπτική παραγωγής ηλεκτρονικών εγγράφων με δομή ομοιόμορφη, πράγμα που διευκολύνει τις ηλεκτρονικές διαβιβάσεις.

Αναφορές: Eurolook, SEI-LEG (νομικά κείμενα).

Διοργανικός συντονισμός: διοργανική ομάδα εργασίας «Eurolook».

(Βλέπε Introduction aux méthodes de publication, που εκδίδεται από την Υπηρεσία Εκδόσεων.)

Παρουσίαση δακτυλογραφημένου κειμένου

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι, κατά πρώτο λόγο, η παρουσίαση του δακτυλογραφημένου κειμένου, η σελιδοποίησή του κ.λπ. δεν αντιστοιχούν στην παρουσίαση του κειμένου όπως το στοιχειοθετεί ο τυπογράφος· η προσπάθεια λοιπόν προσέγγισης προς την παρουσίαση του τυπωμένου κειμένου είναι ανώφελη και συχνά δημιουργεί προβλήματα.

Αντιθέτως, ο τυπογράφος πρέπει οπωσδήποτε να μπορεί να αναγνωρίζει τα διάφορα μέρη του κειμένου. Εξάλλου, η ενδεχόμενη χρησιμοποίηση μαγνητικών ταινιών για την τροφοδότηση των βάσεων δεδομένων επιβάλλει αυτή τη δέσμευση.

Λογική δομή των εγγράφων

Γενικά, μπορεί να θεωρηθεί ότι ένα τυπωμένο έγγραφο αποτελείται από δύο στοιχεία: το περιεχόμενο, δηλαδή ακολουθίες χαρακτήρων που συνδέονται με τη λογική δομή τους, και την παρουσίαση.

Λογική δομή των εγγράφων - 240203-el.jpg

Σε αντίθεση με το περιεχόμενο, η παρουσίαση υπάγεται στον τομέα της τυπογραφίας. Καθορίζεται από τον τυπογράφο, σύμφωνα με τις εντολές που δίνουν οι γραφίστες, χρησιμοποιούνται δε τεχνικές που συνεχώς εξελίσσονται.Τα σημερινά προγράμματα επεξεργασίας κειμένου προσφέρουν πολύ προηγμένες δυνατότητες μορφοτύπησης εγγράφων. Δυστυχώς, το κάθε πρόγραμμα εισάγει στο σώμα του κειμένου κώδικες παρουσίασης που αφορούν μόνο αυτό και δεν μπορούν να ερμηνευθούν από άλλο πρόγραμμα.Υπάρχουν ρουτίνες μετατροπής που επιτρέπουν τη μετάβαση από ένα πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου σε άλλο. Η εμπειρία έχει δείξει ότι κάθε μετατροπή επιφέρει μείωση της ποιότητας. Είναι επομένως περιττό να εισάγονται στοιχεία παρουσίασης σε ένα ηλεκτρονικό χειρόγραφο, εφόσον αυτά πρόκειται να αφαιρεθούν έτσι κι αλλιώς πριν αρχίσει οποιαδήποτε επεξεργασία από τον τυπογράφο.

Πάντως, ο συντάκτης χρειάζεται ένα έγγραφο με καλή παρουσίαση πριν από το τελικό στάδιο έκδοσης. Χρειάζεται επομένως λύση που να επιτρέπει διάφορες δυνατότητες παρουσίασης χωρίς πολυδάπανες επεμβάσεις. Η διοργανική ομάδα «Eurolook» προσανατολίζεται σε ένα μορφότυπο ανταλλαγών SGML (standard generalised mark-up language) που είναι εύχρηστο και ικανοποιεί τις ανάγκες σύνταξης και ανταλλαγής εγγράφων. Έτσι υποδεικνύεται το λογικό επίπεδο των τίτλων (π.χ. τίτλος κεφαλαίου, τμήματος, υποτμήματος) και των παραγράφων (π.χ. τρέχον κείμενο, κείμενο σε εσοχή επιπέδου 1, σύνολο αναφορών). Στην περίπτωση αυτή, καθορίζεται «πρωτόκολλο οροσήμανσης» που περιλαμβάνει την περιγραφή των στοιχείων του κειμένου, τα ορόσημα και την επιθυμητή τυπογραφική παρουσίαση, όπως φαίνεται στο παρακάτω παράδειγμα:

<TCHAP>1. Ευρωπαϊκή Ένωση

1.1.1. Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τα αποτελέσματα των διακυβερνητικών διασκέψεων.

<REFB> Αναφορές:
<REF> Διάσκεψη των κοινοβουλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης — Δελτίο 11-1990, σημείο 1.1.1
<REF> Υπογραφή της συνθήκης του Μάαστριχτ — Δελτίο 1/2-1992, σημείο 1.1.1

Έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 7 Απριλίου. Εκτιμώντας την πρόοδο που επετεύχθη με τη συνθήκη του Μάαστριχτ, κυρίως όσον αφορά […]

Γ.Τα ορόσημα αυτά έχουν γενικά ένα μορφότυπο του τύπου <ΟΡΟΣΗΜΟ>, π.χ. <TCHAP> για ένα ορόσημο που υποδεικνύει έναν τίτλο κεφαλαίου. Προέρχονται από τη γλώσσα σήμανσης SGML, χωρίς όμως να απαιτούν την πολύπλοκη προετοιμασία ενός εγγράφου σε SGML. Παρουσιάζουν το πλεονέκτημα ότι μπορούν να ερμηνεύονται απευθείας από τα προγράμματα έκδοσης με τη βοήθεια υπολογιστή (καθώς και από τα προηγμένα προγράμματα επεξεργασίας κειμένου) και καθιστούν περιττή την επίπονη επιμέλεια των εγγράφων πριν από την εκτύπωση.

Δεδομένου ότι η Υπηρεσία Εκδόσεων διαθέτει τη σχετική εμπειρία, η εφαρμογή της αρχής αυτής προϋποθέτει την επίτευξη συμφωνίας σε αρκετά πρώιμο στάδιο και μάλιστα, στην ιδανική περίπτωση, στην αρχή της κατάρτισης (δηλαδή κατά το σχεδιασμό) του έργου. Στην περίπτωση πολύγλωσσων εγγράφων, καλό είναι να υπάρξει συνεργασία με τη μεταφραστική υπηρεσία του οργάνου. Η υπηρεσία αυτή, ενεργώντας ως πολλαπλασιαστής κειμένων μέσω της προσθήκης των επιθυμητών γλωσσικών εκδόσεων, επεξεργάζεται το οροσημασμένο κείμενο δίνοντας έτσι προσοχή στο περιεχόμενο του κειμένου χωρίς δαπάνη πόρων για την περιττή αναπαραγωγή μιας παρουσίασης. Πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι ένα οροσημασμένο έγγραφο, που περιέχει έναν ελάχιστο αριθμό κωδικών μορφοτύπησης, προσφέρεται καλύτερα για επεξεργασία με εργαλεία προηγμένης γλωσσικής τεχνολογίας.

Μια παραλλαγή της προσέγγισης αυτής προβλέπει τη συμβατική δακτυλογράφηση του εγγράφου, το οποίο μπορεί έτσι να εισέλθει στο κύκλωμα λήψης αποφάσεων του οργάνου. Στη συνέχεια, διάφορα προγράμματα μετατροπής μπορούν να διεκπεραιώσουν την εισαγωγή οροσήμων στο ηλεκτρονικό χειρόγραφο.

Στην περίπτωση, κυρίως, που πρόκειται για ογκώδη έγγραφα, η διαδικασία αυτή έχει πολλά πλεονεκτήματα:

α.μείωση του κόστους δημοσίευσης με την κατάργηση της εκ νέου δακτυλογράφησης των χειρογράφων και της επιμέλειας των εγγράφων,

β.βελτίωση της ποιότητας της δημοσίευσης με την αποφυγή των ακουσίων σφαλμάτων που εμφανίζονται σε μια πολύπλοκη αλυσίδα παραγωγής,

γ.εξασφάλιση τέλειας αντιστοιχίας μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών εκδόσεων του ίδιου εγγράφου.

Οδηγίες δακτυλογράφησης

Για να μην επιβαρύνεται ανώφελα η εργασία του διορθωτή, είναι απαραίτητο, για τα κείμενα που προορίζονται να δημοσιευθούν, να τηρούνται ορισμένα στοιχεία δακτυλογραφικής παρουσίασης, που καθορίζονται παρακάτω:

α. δακτυλογράφηση «με το χιλιόμετρο» (δηλαδή χωρίς σελιδοποίηση)·

β.κείμενο χωρίς ευθυγραμμίσεις που δεν έχει κόψιμο λέξης στο τέλος της σειράς, ακόμη και αν πρόκειται για σύνθετη λέξη με ενωτικό·

γ.το εφεδρικό διάστημα (που απεικονίζεται με ένα n στα παρακάτω παραδείγματα) επιτρέπει να αποφεύγεται η κοπή, στο τέλος της σειράς, μιας έκφρασης που πρέπει να παραμείνει ενιαία. Πρέπει να χρησιμοποιείται με τη μεγαλύτερη δυνατή οικονομία στις εξής περιπτώσεις, εκτός από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στους κανόνες στίξης (βλέπε σημείο 6.4):

αριθ.n

ΕΕ Ln

100n000

σ.n

ΕΕ Cn

κ. Γ.nΠ. Σαββίδης (1)

διαστήματα και στίξη: βλέπε σημείο 6.4·

Διαστήματα και σημεία στίξης

Οι ακόλουθοι κανόνες είναι αποτέλεσμα διοργανικής συμφωνίας. Για κάποια τυπογραφικά σημεία, οι εθνικοί τυπογραφικοί κανόνες διαφέρουν. Έτσι για λόγους απλοποίησης και λαμβανομένου υπόψη του πολυγλωσσικού μας περιβάλλοντος, έγιναν ορισμένες επιλογές χάριν μιας ομοιόμορφης παρουσίασης.

Tυπογραφικό σημείο Σημείοκατά την επεξεργασία κειμένου(Word κ.λπ.) Αλφαριθμητικός κωδικός Τυπογραφική παρουσίαση[τυπογραφείο
και επιτραπέζιο εκδοτικό σύστημα]
, xx, xx   xx,nxx (00,00)
· xx· xx   xx·nxx
. xx. Xx   xx.nXx
: xx: xx   xx:nxx
! xx! Xx   xx!nXx
; xx; Xx   xx;nXx
xx-xx   xx-xx
xx — xx Alt 0151 xxnnxx
/ xx/xx   xx/xx
( ) xx (xx) xx   xxn(xx)nxx
[ ] xx [xx] Alt Gr [ xx Alt Gr ] xxn[xx]nxx
« » xx «xx» xx Alt 174 xx Alt 175 xxn«xx»nxx
“ ” xx xx xx Alt 0147 xx Alt 0148 xxnxxnxx
‘ ’ xx xx xx Alt 0145 xx Alt 0146 xxnxxnxx
% 00•%   00o%
+ +•00   +o00
–•00 Alt 0150 o00
± ±•00 Alt 241 ±o00
°C (°F) 00•°C   00o°C
° 00°   00°
& xx & xx   xxn&nxx
xx (1) xx•(1)
  xxo(1)

(*)

Σε πολλά συστήματα επεξεργασίας κειμένου, ο δείκτης των υποσημειώσεων κατά την αυτόματη εισαγωγή τους στο κείμενο δεν έχει παρενθέσεις. Στα οριστικά έγγραφα χρειάζεται να προστεθούν, ενώ στα έγγραφα που πρόκειται να δημοσιευθούν αρμόδιος είναι ο τυπογράφος.

Σημείωση:

n =

διάστημα

o =

σταθερό ημιδιάστημα

• =

σταθερό διάστημα

δ.πληκτρολόγηση ψηφίων: βλέπε σημείο 4.2.1(b) και σημείο 10.8·

ε.κανένας τίτλος, κανένα μέρος του κειμένου δεν πρέπει να είναι δακτυλογραφημένο εξ ολοκλήρου με κεφαλαία (βλέπε επίσης σημείο 10.3

Άλλα γράμματα ή ειδικοί χαρακτήρες: κατ’ αρχήν υπάρχουν σχεδόν όλοι. Πρέπει λοιπόν να χρησιμοποιούνται, και να αποφεύγονται γραφές του τύπου «ss» αντί «β», «ue» αντί «ü» κ.λπ. Κατά τον ίδιο τρόπο, χρησιμοποιούνται οι αριθμοί 1 και 0 του πληκτρολογίου και όχι αντί αυτών το κεφαλαίο γιώτα ή το κεφαλαίο όμικρον·

Εισαγωγικά: εάν τα εισαγωγικά τα ειδικά για κάθε γλώσσα υπάρχουν στο πληκτρολόγιο, χρησιμοποιούνται· σε αντίθετη περίπτωση, χρησιμοποιούμε το σύμβολο ” του πληκτρολογίου για τα εισαγωγικά που ανοίγουν το παράθεμα και το ίδιο σύμβολο υπογραμμισμένο για τα εισαγωγικά που το κλείνουν· τα ειδικά εισαγωγικά κάθε γλώσσας μπαίνουν στη στοιχειοθεσία. Στην περίπτωση κειμένου με πλάγια στοιχεία που έχει πληκτρολογηθεί σε γραφομηχανή (όπου τα πλάγια στοιχεία δηλώνονται με υπογράμμιση), τα εισαγωγικά που ανοίγουν δηλώνονται με απλή υπογράμμιση () και αυτά που κλείνουν δηλώνονται με διπλή quote-2. Δύο συμπληρωματικά είδη εισαγωγικών υπάρχουν ακόμη:

•στην περίπτωση που ένα παράθεμα περιλαμβάνει και δεύτερο, χρησιμοποιούμε τα σύμβολα “ και ” για να ανοίξει και να κλείσει, αντίστοιχα, το δεύτερο παράθεμα· εάν δεν υπάρχουν στο πληκτρολόγιο, χρησιμοποιούμε, αντίστοιχα, μια απόστροφο ‘ και μια υπογραμμισμένη απόστροφο ,

•στη σπάνια περίπτωση όπου περιέχεται και τρίτο παράθεμα εντός του δευτέρου, χρησιμοποιούμε τα σύμβολα ‘ και ’ για να ανοίξει και να κλείσει το τρίτο (εσωτερικό) παράθεμα, αντιστοίχως· εάν δεν υπάρχουν στο πληκτρολόγιο, χρησιμοποιούμε αντιστοίχως διπλή απόστροφο ‘ ‘ και διπλή απόστροφο υπογραμμισμένη ‘ ‘·

Παύλα: να μη χρησιμοποιείται το ενωτικό ή το σημείο της αφαίρεσης αντ’ αυτής· εάν η παύλα δεν υπάρχει στο πληκτρολόγιο, χτυπάμε δύο διαδοχικά ενωτικά (τα διαστήματα πριν και μετά τα ενωτικά θα είναι απλά και όχι εφεδρικά διαστήματα):

Xxxxx — xxx xxxxxxx
xxxxxxxxxxxxx — xxxx

Τέλος παραγράφου: απουσία άλλης δυνατότητας, στα πιο παρωχημένα συστήματα επεξεργασίας κειμένου, κάθε τέλος παραγράφου σημειώνεται με δύο «επαναφορές κεφαλής», η πρώτη στο τέλος του κειμένου, η δεύτερη στο περιθώριο και αριστερά. Γενικά, για την καλή εμφάνιση του γραπτού, οι πολλαπλές επαναφορές κεφαλής ευθυγραμμίζονται στο αριστερό περιθώριο· στα σύγχρονα συστήματα επεξεργασίας κειμένου, πρέπει να προβλέπεται ικανοποιητικό διάστιχο μεταξύ των παραγράφων·

Πίνακες, εικόνες ή γραφήματα: μ’ ένα κατάλληλο ορόσημο (balise) υποδεικνύεται το σημείο παρεμβολής τους, αν πρόκειται να τοποθετηθούν σ’ έναν συγκεκριμένο χώρο του κειμένου.

Σημείωση:Οι οδηγίες αυτές εφαρμόζονται στα χειρόγραφα που προορίζονται για δημοσίευση. Τα έγγραφα που προορίζονται για εσωτερική χρήση και έχουν πληκτρολογηθεί σε ηλεκτρονικό μέσο μπορούν εύκολα με τη βοήθεια των διαθέσιμων σήμερα πληροφορικών εργαλείων να μετατραπούν προσαρμοζόμενα αναλόγως (εφαρμογή μακροεντολών κ.λπ.).

Κλίμακα τίτλων

Εκτός από την περίπτωση όπου προβλέπονται ειδικά ορόσημα, χρησιμοποιείται η παρακάτω παρουσίαση, κατά σειρά σπουδαιότητας του τίτλου:

κεντραρισμένος ― μαύρα στοιχεία ― διπλή υπογράμμιση
κεντραρισμένος ― μαύρα στοιχεία ― υπογράμμιση
κεντραρισμένος ― μαύρα στοιχεία
κεντραρισμένος ― διπλή υπογράμμιση
κεντραρισμένος ― υπογράμμιση

ευθυγραμμισμένος αριστερά ― μαύρα στοιχεία ― διπλή υπογράμμιση
ευθυγραμμισμένος αριστερά ― μαύρα στοιχεία ― υπογράμμιση
ευθυγραμμισμένος αριστερά ― διπλή υπογράμμιση
ευθυγραμμισμένος αριστερά ― μαύρα στοιχεία
ευθυγραμμισμένος αριστερά ― υπογράμμιση

Χρειάζεται να γνωρίζουμε ότι αυτές οι παρουσιάσεις ερμηνεύονται ως κωδικοί από τον τυπογράφο. Είναι λοιπόν σημαντικό να ακολουθούνται σωστά.

Επιπλέον, οι τίτλοι και οι υπότιτλοι πληκτρολογούνται πάντα με μικρά γράμματα (εκτός από τα αρχικά ή τα υποχρεωτικά κεφαλαία).

Διαβίβαση των ηλεκτρονικών χειρογράφων στην Υπηρεσία Εκδόσεων

Για τη σωστή επεξεργασία των ηλεκτρονικών χειρογράφων από την Υπηρεσία Εκδόσεων, πρέπει να τηρούνται οι ακόλουθες αρχές:

  • όποιο και αν είναι το μέσο (μαγνητική ταινία, δισκέτα ή άλλο), επισυνάπτεται στο ηλεκτρονικό μέσο και εκτύπωση σε χαρτί ταυτόσημη με αυτή που έχει μηχανογραφηθεί. Τίποτα δεν είναι πιο επικίνδυνο από τις διαφορές μεταξύ των χειρογράφων σε χαρτί και των ηλεκτρονικών χειρογράφων, γιατί αυτές δεν εντοπίζονται χωρίς χρονοβόρους και δαπανηρούς ειδικούς ελέγχους, οι οποίοι κανονικά δεν γίνονται από την Υπηρεσία Εκδόσεων. Η υπηρεσία-συντάκτης πρέπει, επομένως, να στέλνει στην Υπηρεσία Εκδόσεων τα κατάλληλα ηλεκτρονικά έγγραφα, δηλαδή τα πλέον πρόσφατα ενημερωμένα, και την αντίστοιχη εκτύπωσή τους σε χαρτί,
  • κατά την αποστολή του πρώτου μέρους του χειρογράφου μιας έκδοσης, η υπηρεσία-συντάκτης πρέπει να συνθέσει πίνακα περιεχομένων (έστω και προσωρινό), ώστε να γνωρίζουν οι διορθωτές σε ποια σημεία του τελικού χειρογράφου παρεμβάλλονται τα μέρη,
  • για να μπορέσουμε να διαβάσουμε το ηλεκτρονικό μέσο, είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε το σύστημα γραφής του, δηλαδή, στην πράξη, το λογισμικό που χρησιμοποιήθηκε για τη μηχανογράφησή του και τη διάρθρωση των μηχανογραφήσεων. Δεν προβαίνουμε σε σύνθετες μηχανογραφήσεις που συγκεντρώνουν κείμενα μηχανογραφημένα με διαφορετικά λογισμικά,
  • στην περίπτωση ενός έργου που περιλαμβάνει πολλά κεφάλαια και έχει στοιχειοθετηθεί σε πολλές δισκέτες που είναι και αυτές υποδιαιρεμένες σε πολλά έγγραφα, φροντίζουμε ώστε όλα τα έγγραφα να βρίσκονται στη σειρά της τελικής παρουσίασης (αρίθμηση των εγγράφων κατά λογική σειρά)· η υπηρεσία-συντάκτης φροντίζει επίσης να προσδιορίζει με ακρίβεια τα έγγραφα επί χάρτου, σημειώνοντας στο πάνω μέρος της πρώτης σελίδας κάθε εγγράφου το όνομα του εγγράφου όπως χρησιμοποιείται στη δισκέτα,
  • σε περίπτωση δισκέτας, χρησιμοποιούμε μόνο το ήμισυ της χωρητικότητάς της ώστε να υπάρχει χώρος για την εισαγωγή διορθώσεων.

Σε περίπτωση αμφιβολίας, ερχόμαστε σ’ επαφή με την Υπηρεσία Εκδόσεων (μονάδα «Εκδόσεις»).


(1)

Κατά κανόνα η συντομογραφία της προσφώνησης, τα αρχικά του ονόματος και το επώνυμο αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο· όμως, για τεχνικούς λόγους ισορροπίας των κενών, οι παρεκκλίσεις από τον κανόνα είναι ανεκτές (και αναγκαίες) στη στοιχειοθεσία κειμένων με περιορισμένη ευθυγράμμιση.

[Πηγή :» Διοργανικό εγχειρίδιο σύνταξης»]

Στίξη

Στίξη είναι η θέση στιγμών και άλλων σημείων που έχουν ως σκοπό την ευκολότερη κατανόηση του κειμένου. Η στίξη βασίζεται στη σύνταξη και επομένως απαιτεί σκέψη και συντακτική ανάλυση των προτάσεων.

Χωρίς να εξετασθούν λεπτομερώς όλες οι περιπτώσεις στίξεως (εδώ θα ήταν αδύνατον), συνιστάται να ακολουθούνται οι εξής βασικοί κανόνες:

  • Τελεία

Η τελεία στιγμή χωρίζει μέρη του γραπτού λόγου που αποτελούν πλήρες νόημα.

Σημείωση:

Στις υποσημειώσεις βάζουμε πάντα τελεία.

Η τελεία αποφεύγεται σε τίτλους, επιγραφές και επικεφαλίδες.

  • Κόμμα

Το σημείο στίξεως που δυσκολεύει περισσότερο είναι το κόμμα (κόπτω), επειδή η λειτουργία του είναι πολύπλοκη, μερικές φορές φαινομενικά αντιφατική. Εάν τις περισσότερες φορές σε λογοτεχνικά κείμενα η χρήση του κόμματος εξυπηρετεί και το προσωπικό ύφος του συγγραφέα, σε κείμενα επιστημονικού και διοικητικού χαρακτήρα είναι απαραίτητο να ακολουθούνται οι σχετικοί βασικοί κανόνες.

Το κόμμα χρησιμεύει για να χωρίζονται:

Ι. Μέσα στην πρόταση:

α)Όμοιοι ασύνδετοι όροι, δηλαδή υποκείμενα, αντικείμενα, κατηγορούμενα, προσδιορισμοί κλπ.:

Η επιτροπή για τα δικαιώματα της γυναίκας, η επιτροπή κοινωνικών υποθέσεων και η επιτροπή αναφορών εξέδωσαν θετική γνωμοδότηση.

Οι βουλευτές εξέτασαν τις εκθέσεις, τις γνωμοδοτήσεις, τις επιστολές και τις ανακοινώσεις.

β)Οι μετοχικές προτάσεις, όταν είναι επεξηγήσεις ή όταν είναι πολύ μεγάλες:

Με τέτοιο τρόπο κυβερνούν, φιμώνοντας τους αντιφρονούντες.

Διαβάζοντας μανιωδώς όλα τα δημιοσιεύματα για το θέμα αυτό, έγινε αυθεντία.

Αλλά:

Τρώγοντας έρχεται η όρεξη.

Γράφοντας μαθαίνεις.

γ)Τα ρήματα που έχουν το αυτό υποκείμενο, όταν είναι ασύνδετα, χωρίζονται με κόμμα:

Ο πρόεδρος κάλεσε το προεδρείο σε συνεδρίαση, έστειλε τις προσκλήσεις, διαβίβασε τα σχετικά έγγραφα στα μέλη, έκανε διαβήματα προς το Συμβούλιο και την Επιτροπή για τη διευθέτηση του ζητήματος.

δ)Χωρίζονται με κόμματα δύο ή περισσότερα επίθετα που αναφέρονται στο ίδιο ουσιαστικό:

Οι καλοκάγαθοι, εργατικοί, αφιλοκερδείς χωρικοί τον υποδέχθηκαν με καλοσύνη.

Όταν όμως το τελευταίο επίθετο αποτελεί με το ουσιαστικό μια έννοια την οποία προσδιορίζει το προηγούμενο επίθετο, τότε τα δύο επίθετα δεν χωρίζονται με κόμμα:

Το μεγάλο πράσινο βιβλίο. Το ψηλό ξύλινο σπίτι.

ε)Χωρίζεται με κόμμα η κλητική προσφώνηση:

Αξιότιμε κύριε, σας εκφράζουμε …

Σου το είχα πει, αγαπητή μου, αλλά δεν το έλαβες υπόψη.

στ)Χωρίζονται με κόμμα τα αρνητικά ή βεβαιωτικά μόρια στην αρχή της πρότασης:

Ναι, θα επιστρέψω γρήγορα.

Όχι, δεν θα σου το πω.

Βέβαια, έχει ήδη γραφεί.

ζ)Χωρίζεται με κόμματα η παράθεση ή η επεξήγηση:

Παρενέβησαν ο κ. Γεωργίου, πρόεδρος της Επιτροπής, ο κ. Νικολάου, αντιπρόεδρος, ο κ.

Βασιλείου, μέλος του προεδρείου.

η)Χωρίζονται με κόμμα οι όροι της πρότασης που συνδέονται με τους συνδέσμους ή, είτε, μήτε, oύτε, όταν είναι περισσότεροι των δύο:

Ούτε ο πρόεδρος, ούτε οι αντιπρόεδροι, ούτε οι κοσμήτορες ήταν παρόντες στη συνεδρίαση.

Όταν οι όροι της πρότασης συνδέονται με τους ανωτέρω συνδέσμους, δεν χρειάζεται κόμμα:

Το κείμενο να διαβιβασθεί στην επιτροπή νομικών θεμάτων ή στην επιτροπή κοινωνικών υποθέσεων.

ΙΙ. Μέσα στην περίοδο:

α)Χωρίζονται με κόμμα οι κύριες αντιθετικές προτάσεις, όταν συνδέονται με αντιθετικούς συνδέσμους:

Εγώ μεν το είπα, αλλά εσύ δεν το έλαβες υπόψη.

Θέλω, μα δεν μπορώ.

Όταν όμως δεν αντιτίθενται προτάσεις, αλλά η αντίθεση βρίσκεται μέσα σε έναν όρο της προτάσεως, τότε δεν χρειάζεται κόμμα:

Η αντιπροσωπεία που μετέβη στην Αθήνα ήταν ολιγομελής αλλά αποτελεσματικότατη.

β)Χωρίζονται με κόμμα οι δευτερεύουσες προτάσεις, εκτός εάν αποτελούν αντικείμενο ή υποκείμενο ρήματος (απόδοση παλαιού απαρεμφάτου ή κατηγορηματικής μετοχής):

Θέλω να πω.

Χωρίς κόμμα, διότι το «να πω» είναι αντικείμενο του θέλω. Απόδοση του παλαιού απαρεμφάτου («βούλομαι ειπείν»).

Ντρέπομαι να λέω τα ίδια και τα ίδια.[«Να λέω», χωρίς κόμμα, διότι είναι απόδοση κατηγορηματικής μετοχής («αισχύνομαι λέγων»).]

Ελπίζω ότι κατά την προσεχή συνεδρίαση θα ληφθεί επιτέλους μια απόφαση.

Οι αθλητές που αγωνίζονται στο στάδιο είναι Έλληνες.

γ)Οι συμπερασματικές προτάσεις χωρίζονται με κόμμα:

Να ληφθούν μέτρα, ώστε …,

Δεν είναι δειλή, να (= ώστε να) φοβάται το σκοτάδι.

δ)Οι ενδοιαστικές προτάσεις και οι ειδικές, και γενικώς όλες οι δευτερεύουσες προτάσεις, όταν είναι αντικείμενα, δεν χωρίζονται με κόμμα:

Φοβούμαι μήπως δεν έλθει.

Πρόσεχε μην πέσεις.

Της είπαν πως ήρθε.

Είδα ότι δεν το έγραψε ακόμη.

Όταν όμως δεν είναι αντικείμενα αλλά προσδιορισμοί ή επεξηγήσεις, τότε χωρίζονται με κόμμα:

Του το είπα χίλιες φορές, ότι δεν πρέπει να ντύνεται τόσο ελαφρά.[Η ειδική πρόταση είναι επεξήγηση του αντικειμένου «το».]

Σημείωση:Αποφεύγουμε να χρησιμοποιούμε τα αποσιωπητικά αντί της συντμήσεως κλπ.

Ότι κυκλοφορεί αυτή η φήμη, είναι γεγονός (= αυτό είναι γεγονός).

Ότι έχει σημειωθεί πλέον σημαντική πρόοδος, κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει (= αυτό κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει).

ε)Οι πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις δεν χωρίζονται με κόμμα. Είναι συνήθως αντικείμενο του ρήματος:

Τον ρώτησε μήπως θέλει το βιβλίο του.

Τον ρώτησε πότε θα γυρίσει.

Ήθελε να μάθει τι έκρυβε στη βαλίτσα της.

Όταν οι πλάγιες προτάσεις προηγούνται του ρήματος, εκεί χρειάζεται κόμμα:

Κατά πόσον είναι δυνατόν να σχηματισθεί κυβέρνηση, είναι δύσκολο να λεχθεί σήμερα (= αυτό είναι δύσκολο να λεχθεί σήμερα).

στ)Δεν χωρίζεται με κόμμα το υποκείμενο από το ρήμα, εκτός αν παρεμβάλλεται άλλη πρόταση ή προτάσεις· αν παρεμβάλλεται πρόταση, τότε χρειάζονται δύο κόμματα και όχι ένα. Τα κόμματα έχουν πολλές φορές θέση παρενθέσεως (ποιος διανοήθηκε ποτέ να ανοίξει χωρίς να κλείσει παρένθεση ή το αντίστροφο;):

Ο πρόεδρος πρέπει να λάβει αμέσως απόφαση επί του θέματος αυτού.


Ο πρόεδρος, τόνισε ο κ. Γιαννόπουλος, πρέπει να λάβει αμέσως απόφαση επί του θέματος αυτού.


Υπάρχει όμως και άλλη περίπτωση κατά την οποία μπορεί το υποκείμενο «φαινομενικά» να χωρίζεται από το ρήμα. Αυτό συμβαίνει όταν έχουμε πολλά υποκείμενα ασύνδετα: βιβλία, τετράδια, χαρτιά, πένες, μολύβια, ήταν ριγμένα επάνω στο τραπέζι. Όταν τεθεί κόμμα πριν από το ρήμα, υπάρχει συλλογικό, κατά το νοούμενο, υποκείμενο (όλα αυτά) και τα άλλα υποκείμενα αποτελούν την ανάλυση του υποκειμένου αυτού και έχουν έναντι του ρήματος το αυτό βάρος. Η στίξη αυτή δεν είναι, ωστόσο, υποχρεωτική.

Όταν όμως τεθεί ο σύνδεσμος και μεταξύ του προτελευταίου και του τελευταίου υποκειμένου, δηλαδή πένες και μολύβια, τότε δεν είναι δυνατόν να τεθεί κόμμα πριν από το ρήμα.

ζ)Πολλοί πιστεύουν ότι προ του και δεν τίθεται κόμμα. Αυτό εξαρτάται από τη φύση του συνδέσμου.

Όταν είναι συνδετικός δεν χρειάζεται ασφαλώς κόμμα. Συνδέει όμοια πράγματα:

Στοιχεία τέτοιου είδους έχουν πολύ σχετική αξία και πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή.


Όταν όμως, πριν από το και που συνδέει δύο προτάσεις, υπάρχει ένα και που συνδέει δύο όρους της πρώτης πρότασης, το κόμμα συνηθίζεται:

Η επιτροπή εξέτασε το ιστορικό του ζητήματος, τις σχετικές εισηγήσεις και τις απόψεις των ενδιαφερομένων, και εξέδωσε θετική γνωμοδότηση.

Κόμμα χρησιμοποιείται επίσης πριν από το και όταν υπάρχει μια ασυνέχεια στη ροή του λόγου:

Το χειρόγραφο πρέπει να είναι ευκρινές, και υπάρχουν σοβαροί λόγοι γι’ αυτό.

Διαβάζει πολλά βιβλία, και τα βιβλία είναι το άλφα και το ωμέγα της γνώσης.

Στις περιπτώσεις αυτές υπάρχει σχεδόν πάντοτε αλλαγή υποκειμένου και συχνότατα μορφολογική ασυμμετρία των δύο προτάσεων (π.χ. στη σειρά υποκειμένου-ρήματος, στην αναφορά ή μη του υποκειμένου)· αντί του κόμματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί παύλα ή άνω τελεία.

Όταν όμως είναι προσθετικός, τότε απαιτείται κόμμα:

Στις εθνοτικές μειονότητες της Ευρώπης περιλαμβάνονται Βορειοαφρικανοί, και Τσιγγάνοι που έρχονται από τα ανατολικά κράτη.

Ο προσθετικός σύνδεσμος και μπορεί να αντικατασταθεί από: ακόμη και, καθώς και.

Υπάρχει και αντιθετικό και προ του οποίου χρειάζεται κόμμα:

Η νομική επιτροπή συνέταξε το έγγραφο, και το παρουσίασε η επιτροπή αναφορών.

(Δηλαδή η μεν νομική επιτροπή συνέταξε το έγγραφο, η δε επιτροπή αναφορών το παρουσίασε.)

η)Η δυσκολότερη όμως περίπτωση είναι η θέση ή μη κόμματος πριν από αναφορική πρόταση που ακολουθεί το υποκείμενο, επειδή η εσφαλμένη χρήση του κόμματος έχει ως αποτέλεσμα βασική λογική αλλοίωση του περιεχομένου του κειμένου:

Τα κράτη μέλη που υπέγραψαν τη σύμβαση καλούνται σε διάσκεψη.

(Η αναφορική πρόταση εδώ αποτελεί άμεσο και αναγκαίο προσδιορισμό του υποκειμένου. Καθορίζει ποια κράτη μέλη καλούνται σε διάσκεψη, δηλαδή όσα κράτη μέλη υπέγραψαν τη σύμβαση καλούνται σε διάσκεψη και όχι όλα.)

Τα κράτη μέλη, που υπέγραψαν τη σύμβαση, καλούνται σε διάσκεψη.

[Εδώ είναι δυνατόν να παραλειφθεί η αναφορική πρόταση χωρίς να αλλοιωθεί ουσιαστικά το νόημα, δηλαδή τα κράτη μέλη (όλα), που όπως γνωρίζουμε υπέγραψαν τη σύμβαση, καλούνται στη διάσκεψη.]

  • Άνω τελεία

Η άνω τελεία χωρίζει κώλα περιόδου, δηλαδή μέρη αυτής που περιέχουν αυτοτελές νόημα, αλλά έχουν οπωσδήποτε σχέση μεταξύ τους:

Η επιτροπή αναφορών εξέτασε 20 έγγραφα: δέκα σχετικά με τη ρύπανση· πέντε σχετικά με την ανεργία· πέντε σχετικά με φορολογικά θέματα.

Μετά την άνω τελεία, αρχίζουμε με μικρό γράμμα.

  • Διπλή τελεία

Χρησιμοποιείται:

  • πριν από λόγια κάποιου που αναφέρονται κατά λέξιν και κλείνονται σε εισαγωγικά, πριν από παροιμίες, γνωμικά, αποσπάσματα συγγραμμάτων, νομικών κειμένων κλπ.:

Ο πρόεδρος τόνισε: «Το ψήφισμα πρέπει οπωσδήποτε να τροποποιηθεί».

  • πριν από μια απαρίθμηση, ερμηνεία, επακόλουθο:

Οι επιτροπές του Κοινοβουλίου είναι: η επιτροπή αναφορών, η επιτροπή κοινωνικών υποθέσεων, η επιτροπή προϋπολογισμού, η επιτροπή νομικών θεμάτων κλπ.

Η λέξη που ακολουθεί τη διπλή τελεία γράφεται με κεφαλαίο, όταν η διπλή τελεία έχει θέση τελείας, και με μικρό, όταν η φράση που περιέχεται σε εισαγωγικά αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της προτάσεως.

  • Παρένθεση

Σε παρένθεση κλείνουμε μια λέξη ή φράση που συμπληρώνει ή εξηγεί τα λεγόμενα.

Σε μια πρόταση εντός παρενθέσεως που αποτελεί επεξήγηση ή συνέχεια της προηγούμενης η τελεία μπαίνει μετά την παρένθεση. Αν το κείμενο μέσα στην παρένθεση αρχίζει με κεφαλαίο, η παρένθεση κλείνει μετά την τελεία.

  • Αγκύλες

Όταν σε παρένθετο κείμενο χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί δεύτερη παρένθεση, τότε ως πρώτη παρένθεση χρησιμοποιείται η ορθογώνια παρένθεση ή αγκύλη [ ]:

[βλέπε κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3600/89]

  • Εισαγωγικά

Σε εισαγωγικά κλείνονται λόγοι τρίτων που αναφέρονται αυτολεξεί.

Στην περίπτωση που χρειάζονται εισαγωγικά μέσα στο ήδη σε εισαγωγικά κείμενο, τότε για τα εισαγωγικά αυτά χρησιμοποιούνται τα διπλά κόμματα, ανωφερή (“ ”):

«Σκεφθείτε το “φείδου χρόνου”, αγαπητοί»

Τα εισαγωγικά είναι περιττά σε λέξεις ή παραθέματα που τυπώνονται με χαρακτήρες διαφορετικούς από εκείνους του υπόλοιπου κειμένου.

  • Διπλή παύλα

Με διπλή παύλα απομονώνεται μια λέξη ή φράση που εξηγεί ή συμπληρώνει τα λεγόμενα, όταν θεωρείται τόσο σημαντική, ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί παρένθεση, το δε κλείσιμό της σε κόμματα θα δημιουργούσε ασάφεια. Πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ παύλας και ενωτικού.

Την εποχή εκείνη ―ήταν τότε που ο άνθρωπος πρωτοπάτησε το πόδι του στο φεγγάρι― οι δυνατότητες της επιστήμης φαίνονταν απεριόριστες.

  • Αποσιωπητικά

Είναι πάντοτε τρεις (και όχι περισσότερες) τελείες:

  • στο τέλος μιας φράσης, δεν αφήνεται διάστημα μεταξύ αυτών και της τελευταίας λέξης.
  • στη θέση ηθελημένης παραλείψεως μιας ή περισσοτέρων λέξεων εντός του κειμένου, βρίσκονται εντός αγκύλης, προηγείται δε και έπεται αυτών κανονικό διάστημα· στην αρχή παραθέματος, βρίσκονται εντός παρενθέσεως και ακολουθούνται πάντοτε από κανονικό διάστημα (διάστημα μεταξύ λέξεων).

Σημείωση:Αποφεύγουμε να χρησιμοποιούμε τα αποσιωπητικά αντί της συντμήσεως κλπ.

  • Κάθετος

Χρησιμοποιείται κυρίως σε δύο περιπτώσεις: για τις περιόδους εμπορίας και τα ακαδημαϊκά έτη:

η αμπελοοινική περίοδος 1987/88

η ακαδημαϊκή χρονιά 1987/88

η περίοδος εμπορίας 1999/2000

Οι περίοδοι αυτές καλύπτουν μέρος του πρώτου και μέρος του δεύτερου έτους. Στην περίπτωση δύο πλήρων ετών, χρησιμοποιείται ενωτικό (υφέν). Τότε η δεύτερη χρονολογία γράφεται ολόκληρη:

1997-1998

[ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ, Διοργανικό εγχειρίδιο σύνταξης κειμένων,Εκδόσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης]

ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑ

360300-el

Χρήσιμα Βιβλία

West M., Κριτική των κειμένων και τεχνική των εκδόσεων, μτφρ.: Γ. Παράσογλου, Ζαχαρόπουλος – Δαίδαλος, Αθήνα, 1989

krit.jpg

«Οδηγός της Νεοελληνικής Γλώσσας «, Πολυμήχανον

9606009688.jpg

Λεξικό Μπαμπινιώτη

100.jpg

Γραμματική της Νέας Ελληνικής , Μπαμπινιώτη- Κλαιρή

grammatiki.jpg

Γ.Μαρκαντωνάτου Λεξικό Αρχαίων ,βυζαντινών και λόγιων φράσεων της Ν.Ελληνικής. (εκδ.Gutenberg).

9120928.jpg

(υπό κατασκευή)

4 thoughts on “ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ-ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

  1. Oχι Βερνάρδε, απάντησα σύντομα γιατί βρίσκομαι σε φάση μετακόμισης και δεν έχω ακόμα νετ στο σπίτι!

  2. Δεν σου ζητώ κάποια ευθύνη και συγνώμη αν το εισέπραξες έτσι.
    Σε ευχαριστώ

  3. Nα σου πω την αλήθεια δεν θυμάμαι πώς το έλεγαν. Τώρα το λέμε άνω και κάτω τελεία. Όπως και να λέγεται η λειτουργία του δεν αλλάζει. Οι οδηγίες δεν είναι δικές μου, τις άντλησα από το νετ.

  4. Διάβασα τις οδηγίες σου για την στίξη. Τις βρίσκω χρήσιμες μιας και τα μισοκαταφέρνω με την στίξη.
    Πολύ συχνά ακούω ή διαβάζω για το σημείο : την μια να λέγεται άνω κάτω τελεία ( : ) και την άλλη διπλή τελεία ( : ).
    Αναρωτιέμαι αν αυτό είναι σωστό.
    Παλαιότερα το σημείο αυτό το λέγανε διαζευτικό.
    Αυτή η ενέργεια δεν σημειώνεται με το : ή κάνω λάθος ?
    Σε ευχαριστώ

Τα σχόλια είναι κλειστά.