Νέα Ελληνικά Γ’ Λυκείου-Έκθεση: Λεξιλόγιο Πειθούς (από τις επίσημες ασκήσεις αξιολόγησης του ΚΕΕ)


ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΠΕΙΘΟΥΣ

Ένα επιχείρημα ή μία άποψη/θέση/συμπέρασμα μπορεί να είναι:

ΕΠΙΘΕΤΑ

1. αβάσιμος-η- ο =αυτός που δε στηρίζεται σε αποδείξεις ΑΝΤΩΝΥΜΟ βάσιμος

2. αβασάνιστος-η –ο= αυτός που γίνεται χωρίς έλεγχο, επιπόλαια (π.χ. αβασάνιστο συμπέρασμα) , ΕΠΙΡΡΗΜΑ αβασάνιστα

3. αδιαμφισβήτητος-η-ο = αυτός που δεν αμφισβητείτε, αδιαφιλονίκητος, βέβαιος ΕΠΙΡΡΗΜΑ αδιαμφισβήτητα

4. αδιαφιλονίκητος-η-ο = αδιαμφισβήτητος, αυτός που δεν υπόκειται σε διεκδικήσεις

5. αδιασάφητος-η-ο και αδιασαφήνιστος και αδιασάφιστος = αυτός που δεν έχει διασαφηθεί ΣΥΝΩΝΥΜΑ αδιευκρίνιστος

6. αδιαπραγμάτευτος-η- ο= αυτός ο οποίος δε μπορεί να γίνει αντικείμενο διαπραγμάτευσης

7. αδιάψευστος-η-ο = αυτός που δε μπορεί να διαψευστεί

8. αδιάσειστος-η-ο = ακλόνητος, αυτός που δεν αφήνει περιθώρια σμφισβήτησης

9. αδύναμος-η-ο = αυτός που δεν τεκμηριώνεται

10. αδύνατος-η-ο = ο ανέφικτος

11. αθεμελίωτος-η- ο=

12. αιτιώδης- ες και αιτιακός= αυτός που περιέχει την αιτία για κάτι (π.χ. η αιτιώδης σχέση ανάμεσα σε δύο προβλήματα)

13. ακατάληπτος-η- ο= αυτός που δε μπορεί να τον καταλάβει κανείς ΣΥΝΩΝΥΜΑ δυσνόητος, ακαταλαβίστικος

14. ακράδαντος-η- ο= αυτός που δε μπορεί να κλονιστεί (π.χ.ακράδαντη πεποίθηση) ΣΥΝΩΝΥΜΑ ακλόνητος, αδιαμφισβήτητος ΑΝΤΩΝΥΜΑ αμφίβολος

15. ακρογωνιαίος-α-0= (μτφ) το βασικότερο στοιχείο

16. ακώλυτος-η-ο = αυτός που δεν εμποδίζεται από κανέναν ΣΥΝΩΝΥΜΑ ανεμπόδιστος

17. αναντίλεκτος-η-0= ο αναμφισβήτητος

18. ανέφικτος-η-ο = αυτός που δε μπορεί να πραγματοποιηθεί

19. ανεδαφικός-η-ο= αυτός που δε στηρίζεται σε λογική βάση και δε μπορεί να πραγματοποιηθεί ΣΥΝΩΝΥΜΑ αβάσιμος, ανέφικτος

20. αντιφατικός-η- ο= αυτός που περιέχει αντιφάσεις, δηλ. όταν δύο ή περισσότερα στοιχεία ισχύουν ταυτόχρονα ,αλλά και το ένα αποκλείει λογικά την ισχύ του άλλου (π.χ. Δημοκρατία- Ρατσισμός)

21. απότοκος =το λογικό επακόλουθο συγκεκριμένης κατάστασης :π.χ. η διαφθορά είναι απότοκος της κρίσης αξιών ΣΥΝΩΝΥΜΑ επακλουθος

22. ατράνταχτος-η-ο = 1.αυτός που δε μπορεί να κλονιστεί, ο στέρεος 2. (μτφ.) ο αναμφισβήτητος

23. αυτόδηλος-ο (αυτός+ δήλος)= αυτός που φανερώνεται από τον ίδιο του τον εαυτό, ο αυτονόητος

24. δόλιος-α-ο= αυτός που χρησιμοποιεί ή περιέχει δόλο ΣΥΝΩΝΥΜΑ δολερός, ύπουλος ΑΝΤΩΝΥΜΑ άδολος

25. ευλογοφανής-ες = αυτός που φαίνεται λογικός, ο πιθανός ( π.χ. ευλογοφανής αιτία/ δικαιολογία κλπ.)

26. ευαπόδεικτος-η-ο= αυτός που αποδεικνύεται εύκολα ΣΥΝΩΝΥΜΑ απτός, χειροπιαστός

27. επαρκής-ες= αυτός που διαθέτει την αναγκαία δυνατότητα /ποσότητα/ περιεχόμενο για κάτι

28. κακόπιστος –η-ο = αυτός που είναι αρνητικά διατεθειμένος (π.χ. κακόπιστη κριτική )

29. λογικοφανής-ες= αυτός που φαίνεται ή παρουσιάζεται ως λογικός

30. παραπλανητικός-η- ο= αυτός που κάνει κάποιον να οδηγηθεί σε εσφαλμένο συμπέρασμα ώστε να ευνοηθεί ο ίδιος ΣΥΝΩΝΥΜΑ παραπειστικός

31. σαθρός-η- ο= (μτφ.)αυτός που δεν έχει στέρεη βάση (π.χ. σαθρό επιχείρημα/ λόγος )

32. σοφιστικός-η-ο = αυτός που θέλει να πείσει με λογικοφανή συμπεράσματα χρησιμοποιώντας ένα εσφαλμένο συλλογισμό

33. στρεψόδικος-η-ο = αυτός που χρησιμοποιεί επιχειρήματα που στοχεύουν στη διαστροφή της αλήθειας στρεψοδικία (ουσιαστικό)= 1.η χρήση σοφιστικών ή κακόπιστων επιχειρημάτων σε δίκη με στόχο την παραπλάνηση του δικαστηρίου 2. κάθε επιχείρημα που στοχεύει στη διαστροφή της αλήθειας

34. ορθολογιστικός-η-ο= αυτός του οποίου η κρίση ή η σκέψη συμφωνεί με τους κανόνες της λογικής

35. ορθολογικός-η-ο = αυτός που συμφωνεί με τον ορθό λόγο, ο λογικός

36. ραδιούργος-α-ο= αυτός που ενεργεί με δόλιο και συνωμοτικό τρόπο με σκοπό να βλάψει κάποιον ΣΥΝΩΝΥΜΑ δολοπλόκος, μηχανορράφος

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

1. η αντίκρουση= η απόδειξη με επιχείρημα ότι κάτι δεν ισχύει

2. η απόκρουση= η αναίρεση ενός επιχειρήματος

3. η αναίρεση= ανασκευή, αντίκρουση επιχειρήματος

4. το δέλεαρ= ελκυστική προσφορά για την προσέλκυση κάποιου

5. η διαφώτιση= το να ενημερώνω σωστά ή γενικότερα να παρέχω παιδεία/ ρ. διαφωτίζω/επιρρ. διαφωτιστικός (π.χ. διαφωτιστική πληροφορία)

6. ο δόλος= η βούληση κάποιου να προκαλέσει παράνομο αποτέλεσμα ή η γνώση του ότι οι πράξεις του ενδέχεται να επιφέρουν παράνομο αποτέλεσμα

7. ο εμπαιγμός= η επίδειξη φαινομενικού ενδιαφέροντος για την υπόθεση κάποιου ΣΥΝΩΝΥΜΑ εξαπάτηση

8. η ευθυκρισία= ο σωστός τρόπος σκέψης, η ορθή κρίση ΑΝΤΩΝΥΜΑ ακρισία

9. το επιμύθιο= ο επίλογος ή το συμπέρασμα ( το δίδαγμα στο οποίο καταλήγει ένας μύθος )

10. η γυμνότητα= το να μην καλύπτεται κάποιος από κάτι

11. η κατάρριψη= η ανατροπή μιας θέσης ή άποψης με λογικά επιχειρήματα ΣΥΝΩΝΥΜΑ ανασκευή , αναίρεση , ανατροπή

12. ο πειθαναγκασμός= το να εξαναγκάζω κάποιον να πεισθεί χρησιμοποιώντας ψυχολογική βία

13. η προσέγγιση= η εξέταση , η αντιμετώπιση (π.χ. η προσέγγιση του ζητήματος)

14. η προσέλκυση= το να έλκω προς την πλευρά μου, να φέρνω προς το μέρος μου

15. ο προσεταιρισμός <ρ. προσεταιρίζομαι <προς +εταίρος = το να παίρνω κάποιον με το μέρος μου

16. ο προσηλυτισμός= 1. το να μεταβάλλω τις θρησκευτικές πεποιθήσεις ή το θρήσκευμα κάποιου με αθέμιτα μέσα 2. Γενικότερα.το να πείθω κάποιον κυρίως με προπαγανδιστική τακτική να ακολουθήσει δικές μου φιλοσοφίες, πολιτικές κλπ. ιδέες

17. ο προσκείμενος= αυτός που είναι ευμενώς διατεθειμένος απέναντι σε κάτι/ κάποιοιν και το(ν) υποστηρίζει/ ρ. πρόσκειμαι=διάκειμαι ευμενώς απέναντι σε κάποιον /κάτι

18. η προπαγάνδα= η συστηματική προσπάθεια να πεισθεί κάποιος, συνήθως η κοινή γνώμη, για κάτι (κρατική/κομματική προπαγάνδα, μηχανισμός προπαγάνδας )/ ρ. προπαγανδίζω , ε. προπαγανδιστικός [<ετυμολ. Λατινικά «Propaganda»= μεσαιωνικός λατινικός όρος που εμφανίστηκε ως τμήμα της ονομασίας Congregatio de propaganda fide «Σύνοδος προς διάδοση της πίστεως», που ήταν συνοδικό όργανο της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας που το συνέστησε το 1559 ο Πάπας Κλημης Η’ με σκοπό να διαδώσει την πολιτική του ενωτισμού (Ουνία), δηλ. το σχηματισμό ελληνόρυθμων εκκλησιών οι οποίες όμως θα αναγνώριζαν το πρωτείο του.]

19. η προβολή= η παρουσίαση

20.η σοφιστεία= το σόφισμα

21. το σόφισμα= σκοπίμως εσφαλμένος συλλογισμός που επιδιώκει να πείσει με λογικοφανή συμπεράσματα

22. στρεψοδικία (ουσιαστικό)= 1.η χρήση σοφιστικών ή κακόπιστων επιχειρημάτων σε δίκη με στόχο την παραπλάνηση του δικαστηρίου 2. κάθε επιχείρημα που στοχεύει στη διαστροφή της αλήθειας

23. η συμπαιγνία= το συνωμοτικό σχέδιο κάποιου για την εξαπάτηση, την παγίδευση άλλου

24. η σωρεία= πληθώρα, μεγάλη ποσότητα

25. η φενάκη= η απάτη , το ψέμα/ ρ. φενακίζω= εξαπατώ με παραπλανητικά μέσα

26.το φερέφωνο= πρόσωπο που εκφράζει όχι τις δικές του, αλλά απόψεις άλλου

 

Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s