Δημιουργική Απασχόληση παιδιών -1οΜέρος


Από την πρώτη μέρα που ανέλαβα καθήκοντα στην παιδαγωγική δομή «Δημιουργικής απασχόλησης παιδιών» για παιδιά Σχολικής ηλικίας κάποιου Δήμου,διαπίστωσα το πρόβλημα που υπάρχει με την υλοποίηση του όρου «δημιουργική απασχόληση» στην πράξη. Για να γίνω πιο συγκεκριμένη, διαπίστωσα ότι ο όρος αυτός χρησιμοποιείται καταχρηστικά και λαμβάνει διαφορετική ερμηνεία ανάλογα με το άτομο και την περίσταση που χρησιμοποιείται. «Δημιουργική απασχόληση « ονόμασε πρόσφατα μια εφημερίδα το ένθετο με σπαζοκεφαλιές και παιχνίδια για παιδιά. Από την άλλη,για τους περισσότερους ανθρώπους, αλλά και, δυστυχώς, για κάποιους παιδαγωγούς , δημιουργική απασχόληση σημαίνει να περνούν τα παιδιά 4 ώρες ζωγραφίζοντας έτοιμα σκίτσα και παίζοντας παζλ, άντε και κάνοντας καμιά χειροτεχνία.Όχι ότι αυτό δεν είναι Δημιουργική Απασχόληση. Αλλά είναι ,μόνον, αυτό;

Η προβληματική για το αν η δημιουργική απασχόληση περιορίζεται στα στενά όρια ενός παζλ και μιας ζωγραφιάς, προέκυψε ήδη από την πρώτη μέρα της εργασίας μου, οπότε και παρακολούθησα το «πρόγραμμα της ημέρας» για να μπω στο κλίμα. Παρατηρώντας τα ίδια τα παιδιά και και τις αντιδράσεις τους σε αυτό το χρονικό διάστημα των τεσσάρων ωρών, ήταν εμφανέστατο, τουλάχιστον στα δικά μου μάτια, ότι , μετά το πέρας της πρώτης ώρας , η πλειονότητα των παιδιών ανέπτυσσε νευρικότητα και αντιδραστικότητα. Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες της Δομής δεν ήταν άριστοι, αλλά ούτε και άθλιοι. Τα ερεθίσματα που λάμβαναν από την παιδαγωγό ήταν θετικά και ενθαρρυντικά , και σίγουρα κάθε άλλο παρά μπορούσαν να προκαλέσουν τις νευρικές αντιδράσεις των παιδιών και τη δυσφορία τους.

Κάτι έλειπε…Οι αντιδράσεις των παιδιών δεν ήταν τίποτε άλλο από μια έκκληση,μια ένδειξη αντίδρασης, ένα «σήμα» ότι είχαν ανάγκη να εκφραστούν και να δημιουργήσουν, και ότι η Δομή αποδεικνυόταν «λίγη» και πεπερασμένη στη μορφή που είχε . Τα παιδιά είχαν ήδη κατακτήσει τα παζλ και τις ζωγραφιές και ήθελαν να θέσουν τον επόμενο στόχο, να κατακτήσουν καινούρια, πιο σύνθετα και δημιουργικά πεδία, να θέσουν σε εγρήγορση τις αισθήσει και τη λογική τους,να εκφράσουν το σύνθετο και άπειρο συναισθηματικό τους κόσμο. Στόχος , όμως, δεν υπήρχε στο ημερήσιο πρόγραμμα αγωγής.Μάλλον,δεν υπήρχε καν ημερήσιο πρόγραμμα αγωγής. Δεν υπήρχαν παιδαγωγικά οργανωμένες δραστηριότητες με συγκεκριμένους γνωστικούς και κοινωνικοσυναισθηματικούς στόχους, δεν υπήρχε κατάρτιση πάνω στην Δημιουργική απασχόληση,δεν υπήρχε φαντασία. Και αυτό , αποφάσισα να το αλλάξω…

Αρχικά. διάβασα τα Αναλυτικά προγράμματα και τα ΔΕΠΠΣ του Δημοτικού και του Νηπιαγωγείου. Ο λόγος που το έκανα αυτό ήταν για να κατατάξω τις γνώσεις, για να το πω απλοϊκά, και τις δεξιότητες που αφορούσαν στη γλώσσα και γενικά στα γνωστικά αντικείμενα, που αντιστοιχούσαν σε την κάθε ηλικία.Ξεσκόνισα τις γνώσεις μου πάνω στην εξελικτική ψυχολογία και άρχισα μια προσωπική εκστρατεία αναζήτησης ιδεών,θεωρητικών γνώσεων και εκπαιδευτικού υλικού. Στα πρώτα στάδια της «διδασκαλίας μου» τα πιο απλά αντικείμενα μου ήταν χρήσιμα: μια θήκη για ψωμί για να τακτοποιήσουμε τους μαρκαδόρους μας, ένας συγκεκριμένος τοίχος που θα γινόταν ο » καμβάς» μας και όχι διάσπαρτες σκισμένες ζωγραφιές που προκαλούσαν αισθήματα απογοήτευσης και σύγχυσης στα παιδιά και ούτω καθεξής.

Σε γενικές γραμμές, το πρώτη βήμα είχε να κάνει με τη οριοθέτησηβκαι την κατανομή του χρόνου και του χώρου, πράγμα πολύ σημαντικό για να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον που θα βοηθούσε τα παιδιά να ορίσουν τον προσωπικό τους χώρο και να θέσουν προσωπικούς στόχους, και , από την άλλη, ένα έξυπνο τρικ για να κρατά τα παιδιά σε ένα αίσθημα ενθουσιώδους αναμονής για την επόμενη δραστηριότητα. Έτσι, σκέφτηκα να κάνουμε 3 διαλείμματα ανάμεσα στις ώρες δραστηριοτήτων, διαλείμματα υποτυπώδη ,αν σκεφτεί κανείς ότι βρισκόμασταν στο χώρο ενός παιδικού σταθμού. Τα διαλείμματα αυτά δεν δημιουργήθηκαν για να «ξεσκάσουν» τα παιδιά , όπως στο σχολείο, αλλά για να δημιουργηθεί μια εναλλαγή παραστάσεων ,ένα πρόγραμμα το οποίο θα προκαλούσε στα παιδιά ένα άισθημα τάξης, σειράς και ασφάλειας. Και το πείραμα πέτυχε….

Με τη θέσπιση των διαλειμμάτων, αυτομάτως δημιουργήθηκαν 3 ξεχωριστά τμήματα δραστηριοτήτων.Η ιδέα να οργανώσουμε τα τμήματα ανάλογα με τις δραστηριότητες , παραδείγματος χάριν «μία ώρα μουσική, μία ώρα ζωγραφική, μία ώρα θεατρικό παιχνίδι» μου φαινόταν βαρετή και καθόλου χρήσιμη. Μέσα ,όμως, στις δραστηριότητες που ήδη πραγματοποιούσα , διαπίστωσα ότι εφάρμοζα στην πράξη μια έννοια που θεωρούσα ότι μου ήταν μέχρι τότε άγνωστη :τη διαθεματικότητα. Στις δραστηριότητες που οργάνωνα καθημερινά , προσέγγιζα ένα θέμα μέσω ποικίλων δραστηριοτήτων που καλλιεργούσαν διαφορετικές δεξιότητες των παιδιών. Για παράδειγμα, οι δραστηριότητες μας ξεκινούσαν από ένα παιδικό βιβλίο, συνεχίζονταν με τη δραματοποίησή του, αφού πρώτα βέβαια τα παιδιά είχαν ήδη μυηθεί στο θεατρικό παιχνίδι. Αλλά για την δραματοποίησή του τα παιδιά σκέφτονταν ότι χρειάζονταν ένα σκηνικό, οπότε η χειροτεχνία αποκτούσε θέμα και συγκεκριμένο σκοπό και οι δημιουργίες των παιδιών αναδεικνύονταν σε χρηστικά καλλιτεχνικά αντικείμενα που θα τα εξυπηρετούσαν στη δραματοποίησή τους. Και όλα αυτά με έμμεση καθοδήγηση από εμένα, αλλά πάνω από όλα με την ενθουσιώδη πρωτοβουλία των παιδιών.

Τότε ήταν λοιπόν , που μου γεννήθηκε η ιδέα δημιουργίας «εργαστηρίων» . Το «Εργαστήρι Καλλιέργειας Λόγου και Παιδικής Λογοτεχνίας» , το ξεκινήσαμε με τα παιδιά αρχικά απλά διαβάζοντας παιδικά βιβλία.Μέσα από την καθημερινή εμπειρία , δοκιμάζοντας και απορρίπτοντας ιδέες «σχεδίου μαθήματος», διαπιστώνοντας μέσω των παιδιών τι πρέπει να προσθέσω και τι πρέπει να αναπροσαρμόσω, δοκιμάζοντας και απορριπτοντας , φτάσαμε σε μικρό χρονικό διάστημα να πραγματοποιούμε δραστηριότητες Δημιουργικής Γραφής και να συγγράφονται αποκλειστικά από τα παιδιά Παραμύθια , να εικονογραφούνται εξώφυλλα από παιδικά χέρια και μόνον και, στο τέλος, να έχουμε μια παραγωγή δεκάδων παραμυθιών , από τους «μικρούς» συγγραφείς μας , προϊόντα ομαδικής συνεργασίας.


Το σημαντικότερο , όμως , απ’ όλα ήταν ότι αυτές τις δραστηριότητες έκαναν όλα τα παιδιά να αισθάνονται χρήσιμα και σημαντικά , ανεξαρτήτως ευφυϊας , ιδιοσυγκρασίας, οικονομικής επιφάνειας και βαθμού κοινωνικοποίησης.Το να θεωρήσει ένα παιδί τον εαυτό του άξιο και σημαντικό ,και από την άλλη, να ανακαλύψει κι έπειτα να καλλιεργήσει τις ατομικές του ικανότητες και ιδιαιτερότητες είναι το ζητούμενο της ουσιαστικής εκπαίδευσης…(η συνέχεια στο δεύτερο μέρος)

Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s